Zijn dieren ook wel eens bang in het donker?

Veel mensen zijn bang in het donker. Zijn sommige dieren dat ook wel eens, vraagt Rikkert van den Eelaart uit Deventer. De koeien in een weiland bijvoorbeeld?

„Mensen raken bang en onzeker in het donker omdat de zintuigen dan minder goed werken”, zegt dr. Matthijs Schilder van de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. „Bij dieren is dat andersom: de meesten zijn beter aangepast aan het donker.”

Nachtdieren zoals vleermuizen en nachtaapjes zijn in het donker het meest actief en dus zeker niet bang. Dagdieren, veel vogels en hoefdieren zoals koeien, zijn overdag juist actiever. Als het donker wordt, is dit voor hen teken om te gaan slapen. In het donker zoeken ze bescherming en beschutting.

„Maar de meeste dieren zijn schemerdieren”, zegt een woordvoerder van Artis. Schemerdieren, zoals katachtigen, voelen zich op hun gemak in de schemer, en zijn dan het meest actief. Meestal hebben nacht- en schemerdieren ook weinig kleur, dat heb je niet nodig in het donker. „Als dieren mogen kiezen tussen licht en donker, dan kiezen ze voor een donkere, beschermde plek.”

Dieren worden wél bang van een plotselinge overgang van donker naar licht”, zegt de Artis-woordvoerder. „Muizen bijvoorbeeld verstoppen zich als het licht aangaat.” In de natuur komen zulke plotselinge overgangen van donker naar licht echter zelden voor.

Schilder gelooft dat dieren ook bang kunnen worden na vervelende ervaringen in het donker. Zo zouden zebra’s of gnoes in Afrika ’s nachts meer gestresst kunnen zijn door de dreiging van nachtelijke roofdieren. „En honden leren dat het baasje naar bed gaat als het donker wordt. Dan betekent het donker minder bescherming voor hen.”

Net als mensen, hebben dieren dus stress en angsten. En net als bij mensen zijn er dag- en nachttypes – zie de next question van gisteren over avond- en ochtendmensen. Maar angst voor het donker hebben dieren van nature niet. En daarom hebben koeien in weilanden geen bedlampjes, Rikkert.

Elise van der Laan