Leegloop bij VVD blijft uit na Verdonk

De VVD heeft sinds het vertrek van Rita Verdonk uit de Tweede Kamerfractie in september ruim 1.500 leden verloren. Daar staat een aanwas van bijna zeshonderd leden tegenover.

Een woordvoerder van het hoofdbestuur van de VVD stelt dat dit nettoverlies van ruim negenhonderd leden „heel vervelend” is, maar „ons toch ook een beetje deugd doet”. „Er werd geroepen dat het vertrek van Verdonk tot een grote leegloop zou leiden en de partij in tweeën zou scheuren. Dat valt mee.”

Toen fractielid Geert Wilders in 2004 de VVD de rug toekeerde en een eenmansfractie begon, verloor de partij slechts negentig leden. Toch erkent ook woordvoerder Kay van de Linde van Verdonks nieuwe beweging ‘Trots op Nederland’ dat de cijfers „voor de VVD in zekere zin een lichtpuntje zijn”. Hij voorziet wel een tweede golf opzeggingen na de Algemene Ledenvergadering van de VVD in december. „Dan moet de partijtop zich verantwoorden voor het historische dieptepunt waarin de VVD zich bevindt en uitleggen waarom niet het uiterste is gedaan om Verdonk voor de partij te behouden. Ik verwacht dat er dan veel stennis geschopt wordt”.

De woordvoerder van de VVD vermoedt dat de affaire-Verdonk over zijn hoogtepunt heen is. „De die hards hebben de partij verlaten, anderen kijken nu toch vooruit.” De partij heeft de motieven van de zeshonderd nieuwe VVD-leden niet onderzocht. „Maar het ligt nogal voor de hand dat die aanwas samenhangt met het vertrek van Verdonk.” Het totale ledenverlies van de VVD in 2007 wordt pas in januari gemeten.

De VVD was begin dit jaar met 41.000 leden terug op het niveau van 1972. Daarna zette onder lijsttrekker Wiegel een snelle ledenstijging in naar 103.000 in 1982, waarop een glijvlucht naar 54.000 leden in 1992 volgde. Die daling vlakte af tot het jaar 2001, waarna de VVD opnieuw zevenduizend leden verloor. Ook de CDA verloor na 2001 zo’n tienduizend leden, de PvdA kreeg er in die periode vijfduizend bij. De opvallendste groei kende de SP, die na 2001 verdubbelde tot 51.000 leden.