Illegale migranten lijden steeds vaker schipbreuk

Mensensmokkelaars dwingen migranten die via de Middellandse Zee naar Europa willen tot steeds grotere risico’s. Steeds vaker lijden migranten daardoor schipbreuk.

Rome / Rotterdam, 30 okt. - Voor de kust van Sicilië werd gisteren opnieuw een dode migrant aangetroffen. Verdronken, net als negen medeopvarenden die een dag eerder al waren gevonden. Hun bootje met in totaal vierentwintig passagiers was gezonken. Zeven migranten worden nog vermist; zeven zijn levend aan wal gebracht.

De migranten zaten in een amper zeewaardig opblaasbootje. Dit verklaart waarom zij in de problemen raakten. Het is een nieuwe trend.

Sinds 2005 wagen minder migranten de overtocht naar Italië, maar het aantal bootjes dat arriveert verdubbelde vorig jaar, zo blijkt uit cijfers van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Migranten gebruiken steeds vaker kleine, instabiele bootjes. Hierdoor lijden meer migranten schipbreuk en vallen meer doden.

In de Straat van Sicilië zijn dit jaar al meer dan 500 migranten verdronken, tegenover 302 in heel 2006, aldus Fortress Europe, een organisatie voor immigrantenbelangen die dit cijfer ontleent aan mediaberichten. Het werkelijke dodental ligt waarschijnlijk hoger omdat niet alle doden worden opgemerkt.

Het gebruik van kleinere boten en het daardoor stijgende dodental houden verband met de steeds strengere patrouilles, aldus de op Malta gevestigde migratiedeskundige Derek Lutterbeck. Mensensmokkelaars varen minder vaak met hun grote betrouwbare boten door tot aan de kust. In plaats daarvan zetten zij migranten buiten de kust in opblaasbootjes. Die worden bestuurd door migranten zelf, die daar helemaal geen ervaring mee hebben waardoor de risico’s voor hen extra toenemen. De smokkelaars voorkomen zo dat ze zelf gearresteerd worden.

De Italiaanse situatie toont overeenkomsten, maar ook opvallende verschillen met die op de Canarische Eilanden, die andere populaire bestemming voor bootmigranten.

De migranten die binnenkomen op de Canarische Eilanden, doen dat juist steeds vaker in grote boten. Net als in Italië hangt dit samen met strengere grenscontroles.

Door patrouilles voor de kust van populaire vertreklanden als Marokko, Senegal en Mauretanië verschuift het vertrekpunt voor de Canarische Eilanden naar het zuiden – Guinee bijvoorbeeld. Dat leidt tot het gebruik van grotere, stevige boten.

Over de gevolgen hiervan voor de veiligheid van migranten heerst onenigheid onder deskundigen. Een trawler is betrouwbaarder dan een opblaasbootje. Maar de grotere afstand vergroot ook de kans dat motorpech optreedt, opvarenden uitdrogen of het schip afdrijft. Gisteren werd een Senegalees gered die per ongeluk bij de Kaapverdische Eilanden was terechtgekomen. Zijn 55 medeopvarenden zouden zijn gestorven.

De Noorse migratiekenner Jørgen Carling constateert in een recente publicatie dat het gemiddelde sterftecijfer onder migranten op weg naar Spanje de afgelopen tien jaar is afgenomen. En dat terwijl het totale aantal doden juist fors is toegenomen, tot vele honderden per jaar.

Dit komt doordat in voorgaande jaren steeds meer migranten de oversteek waagden. Het dodental nam toe, maar het aantal migranten nam verhoudingsgewijs sneller toe, waardoor de sterftekans afnam.

Onduidelijk is nog wat dit betekent voor dit jaar, nu voor het eerst sinds jaren sprake is van een afname van het aantal immigranten op de Canarische Eilanden.