Iedereen wilde bij Rynart horen

Het Hongaarse imperium van het Brabantse transportbedrijf Rynart is bijna failliet en de eigenaar spoorloos. Fraude en een ‘creatieve boekhouding’ leidden naar de ondergang.

Tijn Sadée

In Boedapest zwelden de geruchten afgelopen zomer al aan. Rynart Transport, de trots van de Nederlandse zakelijke gemeenschap in Hongarije, zou in zwaar weer verkeren. Bezorgde financiers vlogen op en neer, tussen Nederland en Boedapest, met reddingsplannen onder de arm. Grote klanten van Rynart sloegen alarm.

De afgelopen weken brachten opheldering: Rynart – 2.300 werknemers, vestigingen in Nederland, Hongarije, Roemenië en Turkije – is onderuit. Rynart Transport in Moerdijk is inmiddels failliet verklaard, en voor de vestiging in het Hongaarse Biatorbágy aan de rand van Boedapest is uitstel van betaling aangevraagd. Het bedrijf kampt met enorme liquiditeitsproblemen en er loopt een onderzoek naar fraude en belastingontduiking. Franck Rynart, eigenaar en kleinzoon van de oprichter, is spoorloos.

Dit is een typisch geval van „hoogmoed komt voor de val”, zeggen ingewijden in Boedapest. Rynart hield er een creatieve boekhouding op na, waarmee hij lange tijd financiers, fiscus en klanten om de tuin leidde. Het moest een keer fout gaan, zeggen ondernemers die Rynart vaker hadden gewaarschuwd. „Franck, je gaat te hard.”

Het is wijsheid achteraf van mensen die een paar jaar geleden nog wegliepen met ‘wonder boy Franck’ die in 1993 naar Hongarije kwam om zijn vleugels uit te slaan. Zijn droom: van het solide Brabantse familiebedrijf, opgericht in 1928, een grote logistieke speler maken in groeimarkt Zuidoost-Europa.

In een paar jaar tijd groeide het bedrijf van Franck Rynart uit tot de grootste logistieke dienstverlener in de regio, met klanten als Philips, Unilever, Nestlé en Tesco. Het netwerk omspande Boekarest, Belgrado en Zagreb. Rynarts vrachtwagens gingen steeds verder, naar Istanbul en Ankara. De groei was onstuitbaar.

Bij de viering van het 75-jarig bestaan van Rynart in september 2003, tevens het tienjarige ‘Hongaarse’ lustrum, werd het Rynart-distributiepark langs de snelweg bij Boedapest omgetoverd tot een feestterrein. 1.600 gasten, onder wie veel Nederlanders die per chartervliegtuigen waren ingevlogen, genoten van een avondje ‘Las Vegas’: na een kozakkenkoor betrad Nancy – dochter van – Sinatra het podium, gevolgd door haar broer Frank junior die met I did it my way de Rynart-familie in extase bracht.

Natuurlijk fronste hier en daar een gast zijn wenkbrauwen. Hoe kreeg Franck dit allemaal voor elkaar? Toch was de voltallige Nederlandse zakengemeenschap aanwezig, en ook de Hongaarse elite genoot mee, want iedereen wilde bij Franck Rynart horen. „We will rock you”, schreeuwde hij die avond uit volle borst. Een maand na het feest bezocht premier Balkenende tijdens zijn reis door Polen en Hongarije het bedrijf, om daarmee eer te betonen aan Nederlands succes in het buitenland.

Rynarts charme verblindde. Als er een Nederlandse ambassadeur moest worden uitgezwaaid, hield Rynart ‘als beste vriend’ de afscheidsspeech. Hij was ook de spil in de Nederlandse Kamer van Koophandel in Boedapest waar hij de vergaderingen leidde.

Om de verdere groei – waaronder de bouw van nieuwe distributiefaciliteiten in Roemenië en Turkije – te kunnen financieren, moest het bedrijf op zoek naar kapitaal. De Nederlandse investeringsmaatschappij Bencis Capital Partners meldde zich in mei 2006 met een kapitaalinjectie in Rynart dat toen een omzet had van 95 miljoen euro.

Het betekende dat Franck Rynart, die voorheen het financiële management samen met rechterhand Arno Verbeek volledig voor zijn rekening nam, genoegen moest nemen met externe betrokkenen die inzage wilden in de boeken. Vanaf dat moment ging het fout. Accountants stuitten op dubieuze zaken. Ook de Hongaarse fiscus meldde zich. Om investeerders te paaien noteerde Rynart orders zowel in de Nederlandse als in de Hongaarse boekhouding, om zo de prestaties van het bedrijf rooskleuriger voor te stellen.

Binnen het Rynart-management had plots leegloop plaats. Een van de weglopers was Gerben Dijkstra, toen nog maar een half jaar bij Rynart werkzaam. Dijkstra leerde Rynart kennen toen hij nog werkte voor de aan de Nederlandse overheid gelieerde Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO) dat in het verleden in Rynart investeerde. Dijkstra stapte later over naar Rynart – op zoek naar het avontuur. Maar wat hij er aantrof deed hem al weer snel op de vlucht slaan, terug naar Nederland.

Een andere Nederlandse werknemer kreeg van Rynart zelf het signaal dat hij niet langer welkom was. Op een dag vond hij bij thuiskomst voor zijn huis in Boedapest verhuiswagens op de stoep. Ingehuurd door Rynart. De hardhandige boodschap kwam over: hij wist te veel en liep Rynart in de weg.

In juli dit jaar viel voor Franck Rynart het doek. Huisbankier Rabobank, aandeelhouder Bencis en medefinancier Fortis-bank eisten zijn vertrek. Waar hij nu is weet niemand. In zijn penthouse aan de Donau in Boedapest? In zijn huis in Montecarlo? Rynart dreef al die jaren op hoogmoed en bluf, daarover is iedereen het eens.

Als interim-opvolger van Rynart stelden financiers en aandeelhouders afgelopen juli Jan van Essen van organisatieadviesbureau Boer & Croon aan. Berichten over de dubbele boekhouding „kan ik niet ontkennen”, zegt Van Essen. „Dit is een heel lastige klus. Het bedrijf heeft prachtige klanten, maar het groeide te snel onder slecht leiderschap.” Ook hij weet niet waar Rynart is. „Men zegt dat-ie op de vlucht is. In ieder geval kan ik hem nu zeer zeker niet in mijn buurt gebruiken.”

Dat Rynarts huisbankier Rabobank lange tijd niets in de gaten had wijt Van Essen aan ‘goed vertrouwen’ dat de bank doorgaans heeft in ondernemers. „Helaas wordt dat soms beschaamd.” Te lang ook bleef het dossier-Rynart in handen van lokale Rabo-kantoren in West-Brabant, waar Rynart vandaan komt.

„We kijken wat er nog te redden valt”, zegt een woordvoerder van Rabobank Nederland. Namens de bank en andere betrokken partijen is momenteel het in Boedapest gevestigde Concorde Securities op zoek naar kopers van levensvatbare Rynart- onderdelen.