De Paralympics van de spirituelen

Of de Maand van de Spiritualiteit afgelopen weekeinde nou voorbij was of juist begon, is me ontgaan, maar ik begreep dat er in ieder geval zoiets was of was geweest. Een radionieuwslezer somde zaterdag op wat er allemaal aan te pas kwam, en dat klonk bij mekaar een beetje als de Olympische Spelen voor geestelijk gehandicapten, wat het waarschijnlijk ook ongeveer is.

‘Verrassend’, deelde hij opgewekt mee, ‘is de deelname van de CNV die mediteersessies op de werkvloer begeleidt’.

Wat heet verrassend. Ineens besef je dat het marxisme werkelijk is vervluchtigd zonder één spoor achter te laten. Dertig jaar geleden zouden meisjes als Annet Bleich of Elsbeth Etty de arbeiders nog verontwaardigd en liefst op het Museumplein hebben toegesproken dat ze zich door de werkgever niet in slaap moesten laten sussen met mooie praatjes over geestverruiming en zo. Want dat was hetzelfde als op zaterdagavond het loon in de kroeg uitbetaald krijgen. U weet toch zeker allemaal waar de kinderarbeid zijn schrijnendste vormen heeft aangenomen? Inderdaad, in India. En waar komt die hele meditatiezwendel vandaan? Nou dan.

Maar de behartigers van het werknemersbelang hebben zich intussen laten inpakken door de Maand van de Spiritualiteit, en mediteren mee voor het wereldkapitalisme. Het kan toch geen toeval zijn dat de spiritualiteit op aarde in hetzelfde tempo groeit als het globalisme?

Wat precies is spiritualiteit?

Iedere keer als ik een boekhandel binnenloop, blijkt er weer een plank esoterie (van esoteros = ondoorgrondelijk) bijgekomen. Ik blader soms door zo’n boekje, krijg trouwens ook nog steeds het laatste nieuwsbulletin van Share International over de de komst van Maitreya de Wereldleraar, maar ik mis het talent om te begrijpen wat de schrijvers bedoelen.

Maar op een simpeler niveau vind je de kwintessens van het verschijnsel gelukkig terug in de moderne personeelsadvertentie.

‘Ben je te gek actief? Barst je uit de eigen dagdromen? Weet je niet waar je met je creativiteit naartoe moet? Dan hoor je thuis in Hart en Ziel, het psychologisch katern van de Volkskrant.’

Dat verzin ik natuurlijk, maar niet eens helemaal.

Toen de Volkskrant onlangs het nieuwe katern aankondigde, voelde ik me meteen aangesproken.

Een psycholoog, had ik tot dan aan toe altijd gedacht, is als een weerkundige zonder meetapparatuur. Hoe warm is het? In de Valeriuskliniek, waar ze de inmiddels overleden Bilal B. gezond verklaarden, houdt iemand een hand uit het raam, en taxeert: normaal voor de tijd van het jaar, 15 graden. Op dezelfde dag roept de rechtbank ook de deskundigheid in van het Pieter Baan Centrum. Ook in Utrecht steekt iemand z’n hand uit het raam, en trekt ’m meteen ook weer geschrokken terug. Koud! Min drie.

De ongelijkheid van ieders gevoelstemperatuur kun je die mensen verder moeilijk kwalijk nemen. Ze hebben nou eenmaal geen thermometer. Maar het is natuurlijk wel vreemd dat hun bevindingen niet alleen door allerlei juristen serieus worden genomen, maar ook nog eens door honderdduizenden Nederlandse particulieren die zich niet helemaal lekker in hun ziel voelen, en die zich voor duur geld laten ‘behandelen’ door dokters die alleen af en toe hun hand uit het raam steken.

Omdat ik dat beeld van de psychologie misschien altijd onterecht heb gekoesterd, snakte ik naar degelijke, journalistieke informatie, hoe het nou echt toeging in dat vak.

Helaas.

‘Hart en ziel’, beloofden ze, ‘bekijkt het nieuws door een psychologische bril’. Maar dat had je gedacht. Ik sla het nummer van afgelopen zaterdag open, en wat lees ik? ‘De Top-10 van spiritualiteit’ – in datzelfde, volstrekt onbegrijpelijke analfabetenproza dat voor steeds meer medemensen gesneden koek blijkt te zijn.

Wat een verschrikkelijke gedachte als de Maand van de Spiritualiteit nog tot december zou moeten duren.

Jan Blokker