Twee miljoen cheeseburgers

MYTHISCH: Jay-Z schrijft rapteksten in zijn hoofd Foto Isabel Nabuurs 15-09-2006, HMH AMSTERDAM JAY Z FOTO ISABEL NABUURS Nabuurs, Isabel

Jay-Z:Reasonable Doubt(Eagle Vision/PIAS)

Veel succesvolle rappers worstelen de rest van hun carrière om de kwaliteit van hun eerste album te evenaren. Dat album dat ze nog in alle rust opnamen. In deze documentaire over het debuutalbum Reasonable Doubt uit 1996 van de steenrijke hiphopzakenman Jay-Z wordt die sfeer geschetst door een anekdote waarin rapper Memphis Bleek door Jay-Z naar de studio wordt gehaald om een tekst te rappen. Jay-Z vertelt dat hij dacht dat zijn zestienjarige buurtgenoot hem een poot uit probeerde te draaien omdat hij meteen zes cheeseburgers bestelde. Bleek: “Ik was gewoon zenuwachtig…”

Jay-Z (37) is inmiddels zwembaden vol peperdure champagne verder. Hij staat aan het hoofd van succesvolle hiphopimperia en kwam als artiest negen keer met een album op nummer één van de Amerikaanse albumlijst (alleen Elvis en The Beatles lukte dat vaker)

Toch heeft zijn debuutalbum de meest legendarische status. Omdat hij het album zelf uitbracht nadat platenlabels hem een contract weigerden, omdat hij rapte met zijn later vermoorde wijkgenoot The Notorious B.I.G, omdat hij zich presenteerde als geslaagde ondernemer toen de eerste single nog moest worden geperst. Jay-Z was, strooiend met drugsgeld, een legende in zijn eigen wijk.

De mythische ontstaansgeschiedenis van zijn eerste album wordt in deze geautoriseerde documentaire raak geïllustreerd. De verbazing van de producers wanneer ze erachter komen dat Jay-Z zijn teksten in zijn hoofd schrijft (een truc die hij leerde tijdens het urenlang posten op straathoeken). En producers die tonen hoe ze in een oogwenk van een sample van een oud nummer een nieuwe klassieker maken.

Over twee weken verschijnt een nieuw album van Jay-Z, American Gangster, gebaseerd op de gelijknamige speelfilm met Denzel Washington die kort daarop uitkomt. Volgens Jay-Z gaf die film over drugskoning Frank Lucas hem de inspiratie die hij tijdens zijn debuut had gevoeld. Alleen al voor dat citaat zou Jay-Z twee miljoen cheeseburgers kunnen krijgen.

Saul van Stapele