Rusland en EU niet nader tot elkaar op top

De Europese Unie en Rusland hebben geen van hun politieke en economische meningsverschillen bijgelegd op hun laatste top die Vladimir Poetin als president van de Russische Federatie heeft bijgewoond.

De Portugese premier José Socrates, gastheer van de top in Mafra omdat Portugal dit half jaar voorzitter van de EU is, erkende dat er „meningsverschillen” zijn. „Maar die proberen we op zijn Europees in een politieke dialoog op te lossen”, zei hij.

Heet hangijzer was de toekomst van Kosovo, waarover diplomaten van de EU, Rusland en de VS (de ‘trojka’) op 10 december een voorstel aan de secretaris-generaal van de VN moeten doen. Eerder zei Poetin over Kosovo dat Rusland vasthoudt aan het internationale beginsel van territoriale soevereiniteit. „Soms heb ik de indruk dat wij de Europese belangen beter verdedigen dan onze Europese partners.” Hij wees op separatistische bewegingen in Spanje, Roemenië en „het ernstigste geval België.”

Eurocommissaris voor Buitenlandse Betrekkingen Benita Ferrero-Waldner zei dat Kosovo een „Europees probleem is waarvoor een Europese oplossing gevonden moet worden”. Na acht jaar is het volgens haar geen optie de status-quo in Kosovo langer te laten voortduren.

Op energiegebied spraken Rusland en de EU een waarschuwingssysteem af om onderbrekingen in leveranties voortaan tijdig te melden. Rusland is de grootste afzonderlijke leverancier van aardgas en olie aan de EU en verstoringen, zoals recentelijk in het geval van Russische gasleveringen aan Oekraïne, zijn voor de EU een bron van zorg.

De EU heeft aan Poetin uitgelegd wat het doel is van het voorstel energiebedrijven te verplichten hun netwerken af te splitsen van commerciële activiteiten – namelijk bescherming van de liberalisering van de Europese energiemarkt. Rusland beschouwt het voorstel als een ‘anti-Gazprom’ maatregel, gericht op het tegenhouden van overnames door energiegigant Gazprom van energiebedrijven in de EU.

Poetin zei dat „de bewering dat Rusland met zijn verschrikkelijke geld er op uit is Europese bedrijven te kopen” hem aan het lachen maakte. Dit is volgens hem „behoorlijk overdreven”, aangezien Europese bedrijven dertig miljard euro in Rusland hebben geïnvesteerd en Russische bedrijven drie miljard in de EU.

Premier Socrates noemde het „goed nieuws” dat Rusland internationale waarnemers van de OVSE zal toelaten bij de komende parlementsverkiezingen van 2 december. Poetin herhaalde dat hij geen kandidaat is voor het Russische presidentschap, maar dat hij nog niet heeft besloten wat hij na de presidentsverkiezingen van maart 2008 zal gaan doen.