Geen zin in papier

Derk Walters

Denk niet dat de groep ontevreden mensen in het onderwijs alleen uit leraren bestaat. Ook de schoolleiders in het basisonderwijs roeren zich. Ze worden te weinig ondersteund, vinden ze, ze krijgen te weinig betaald en er zijn te veel administratieve lasten. Volgens voorzitter Ton Duif van de Algemene Vereniging voor Schoolleiders (AVS) moet dat beter. Als tegenprestatie moet de beroepsgroep verder professionaliseren, vindt hij.

Is er een opleiding tot schoolleider?

“Er is niet één enkele opleiding, maar wel een groot aanbod aan na- en bijscholingscursussen. De Nederlandse Schoolleiders Academie NSA heeft een kwaliteitsregister, waar 2.500 van de naar schatting 7.000 schoolleiders staan ingeschreven. Elke twee jaar moeten deze mensen bewijzen dat ze voldoende na- en bijscholing hebben gevolgd. Dat kan van alles inhouden: cursussen over onderwijskunde, moraal, organisatie of veiligheid.”

Waarom zijn er niet meer schoolleiders geregistreerd?

“Schoolbesturen zijn wat laks. Vaak geven ze hun schoolleider niet genoeg tijd voor cursussen en moet die het zelf betalen.”

Is het moeilijker dan vroeger om schoolleider te zijn?

“Twintig jaar geleden waren scholen nog niet autonoom. Het ministerie van Onderwijs bemoeide zich overal mee, tot in de kleinste details. Nu hebben scholen een lumpsumbegroting en meer keuzevrijheid. Een schoolleider moet veel meer dan vroeger een eigen visie hebben.”

De avs schetst een doembeeld van de situatie van de Nederlandse schoolleider. Is het daar echt zo beroerd mee gesteld?

“Er wordt veel van schoolleiders gevraagd. Het is onze taak om kinderen veiligheid te bieden in de uurtjes dat ze op school zitten. Dat kan niet los van de sociale situatie van een kind. Schoolleiders zullen gezinnen en bijvoorbeeld de jeugdhulpverlening bij de school moeten betrekken. Daar is tijd, kennis en ondersteuning voor nodig. Dat is er te weinig.”

Ondersteuning?

“Schoolleiders zijn veel te veel tijd kwijt aan papierwerk. Als er vroeger een losse tegel op het schoolplein lag, waardoor een kind zijn knie openhaalde, nam je het kind mee naar de dokter en deed je er een pleister op. Nu moet je rapporteren dát er een tegel los lag, wat je eraan gaat doen én je moet het incident beschrijven. Daar kijkt geen hond naar, behalve de Inspectie van het Onderwijs. Laat die onnodige energieverspilling achterwege, óf stel administratieve medewerkers aan. Die zijn er nu bijna niet. Ik vind dat schoolleiders een veel groter deel van hun tijd met kwaliteit bezig moeten zijn.”

Iedereen wil altijd meer geld.

“Er is een groot tekort aan schoolleiders. Ongeveer 500 à 600 scholen hebben een vacature. Het verschil in salaris met leraren is nihil, soms verdienen leraren zelfs meer. Dan is het geen wonder dat leraren, de belangrijkste groep om schoolleiders uit te werven, niet meer willen. Je moet wel een heel grote, intrinsieke motivatie hebben om schoolleider te worden.”

Moet er tegenover een hoger salaris dan niet ook een goede opleiding staan?

“Zeker. We spreken constant de scholen aan over leiders die niet geregistreerd staan in het kwaliteitsregister.”

Minister Plasterk is niet zo’n fan van schoolleiders, getuige uitspraken over managers die overtollige kleilagen in het onderwijs vormen.

“Wij hebben hem een open brief gestuurd. Zo schoffeer je schoolleiders, hebben wij hem verteld. Daarop heeft Plasterk gezegd dat hij niet doelde op schoolleiders in het primair onderwijs.”

Denkt u dat de minister bereid is een deel van zijn 1,1 miljard euro voor lerarensalarissen te besteden aan schoolleiders?

“Dat denk ik wel, al is het nog steeds de vraag waar hij dat geld vandaan gaat halen.”