Twee culturen in één moslimmeisje

Fotografe Cleo Campert exposeert in Osdorp.

Het stille, autobiografische ‘Wachten’ contrasteert met kleurrijke moslima’s: „Ze combineren mode en geloof.”

Aan de rand van Osdorp, Amsterdam West, in Galerie 32-34, hangt het werk van fotografe Cleo Campert dat heel hoopvol Bloemen van Osdorp heet. Foto’s van kleurrijke moslimmeisjes tegen een paarse wand. Haar andere werk op de expositie heet Wachten en is als contrast voornamelijk spierwit tegen een spierwitte achtergrond. Campert: „Het idee achter Wachten begon in 2000, toen ik op Cuba was. ’s Avonds zag ik op straat een mooie plek en die heb ik gefotografeerd, met een lange sluitertijd en een statief.”

De foto was de aanzet voor een serie avondbeelden, waar eenzame voorbijgangers dralen op dromerig verlichte straathoeken. Deze eerste serie Wachten is op haar website te zien. De in Osdorp te bekijken serie Wachten 2 is er het directe gevolg van. „Ik herkende ineens mezelf in de foto’s. Dat wachten op iets wat nooit gaat komen. Ik heb het vervolgens geprobeerd persoonlijk te maken, met beelden uit mijn eigen jeugd.”

Campert huurde een flat in de Bijlmer, waar ze opgroeide. Ze vond twee modellen, een klein jongetje en een 14-jarig meisje, die staan voor de verschillende perioden in haar leven. „Het jongetje lijkt sprekend op mij op die leeftijd, met die blonde krullen.” De tweede serie is anders van sfeer. De eerste toont zwoele nachten met verzadigde tinten, de tweede serie is in een ijzingwekkende witheid gehuld. „Ik wilde contrast aanbrengen”, zegt Campert. „In de eerste serie verdwijnt je blik in de duisternis. Ik hoop in de tweede serie hetzelfde te bereiken met de lichtheid. Die als een soort verdwijnpunt fungeert, iets waar je al kijkend in op kan gaan.”

Het licht is allesbepalend in deze serie. De kinderen zijn een soort vleesgeworden impasse, in de tergend witte, troosteloze, ongemeubileerde Bijlmerflat. Het autobiografische zit vooral in die typisch kinderlijke verveling, vertelt Campert, „de gelatenheid en apathie.” De foto’s zijn grimmig sprookjesachtig. We zien het meisje op haar gekromde rug, terwijl ze door de deuropening naar buiten staart. Campert heeft de spanning van wat zou kunnen gaan gebeuren, gevangen.

Bloemen van Osdorp is van een andere orde. Portretten van meisjes gehuld in perfect afgestemde kleurencombinaties. Felgekleurde nauwsluitende hoofddoeken, stijlvol gecombineerd met een verder meestal zwarte garderobe. „Ze zijn zo hip en hebben zoveel zorg besteed aan hun uiterlijk. Het zijn twee culturen in een persoon, zoals ze de regels van hun geloof combineren met mode. Het lijkt er misschien op dat ik een soort lichtheid wil aanbrengen in het debat over moslima’s en hoofddoeken. Dat was niet mijn uitgangspunt, maar misschien speelt het onbewust wel mee ja, achteraf.”

Haar vrije werk bevat geen politieke statements, zo verzekert ze. In opdrachtverband maakte ze die wel, tien jaar geleden nadat er nieuws was over hangjongeren in Amsterdam West. „Ik ben toen in het hele land hangjongeren gaan fotograferen. Om te laten zien dat dat geen criminelen zijn, maar gewone jongeren op een zekere leeftijd die buiten hangen.”

Campert wilde duidelijk maken dat het een houding is, en geen identiteit. Bij de Bloemen van Osdorp laat ze zien dat dit een uiterlijk is, en geen identiteit. „Deze meisjes vielen me op toen ik hier vaak in de buurt moest zijn”, zegt ze. „Ik vond ze er zo ontzettend mooi uitzien, enorm visueel prikkelend. Ik kijk gewoon graag naar mensen. Daar ben ik wel op gespitst, ja. Als ik een zakenman een kauwgombal in z’n mond zie stoppen, heb ik meteen een beter humeur.”

Galerie 32-34 Amsterdam Osdorp, t/m 10 november. Info: www.de40eurogalerie.nl/ galerie32-34/index.htmlDe series Wachten 1 en Wachten 2 zijn ook te zien op de site www.cleocampert.nl.