‘Natuurlijk spring ik niet meer zo hoog als destijds’

Nacho Duato is terug op de dansvloer. De voormalig NDT-danser en choreograaf opent met zijn Compania Nacional de Danza het Holland Dance Festival in Den Haag. In de rol van beschermengel.

Amsterdam, 26 okt. - „Toen ze mijn gezelschap vroegen in Den Haag op te treden dacht ik, o god, als ze uit het repertoire maar niet de voorstelling Alas kiezen! Daar dans ik namelijk zelf in mee. Maar natuurlijk kozen ze Alas toch uit. Ik ben er best zenuwachtig over. Ik voel die druk nu al.”

Nacho Duato zegt het met een gulle lach aan de telefoon in een hotelkamer in New York waar hij op tournee is met zijn Madrileense gezelschap Compania Nacional de Danza. De Spanjaard was in de jaren tachtig de bekendste danser van het Nederlands Dans Theater (NDT), het gezelschap waar hij ook gevormd werd als choreograaf. Inmiddels is hij 50 jaar oud en zegt hij: „Natuurlijk spring ik niet meer zo hoog als destijds. Maar sinds ik op mijn 36ste ben gestopt met dansen ben ik wel altijd in vorm gebleven. Het verschil met vroeger is dat ik destijds makkelijk na een voorstelling kon gaan stappen met de nodige alcohol, nu moet ik linea recta naar bed.”

Duato praat nu ontspannen. Maar toen hij in 1990 werd gevraagd terug te keren naar Spanje om de Compania Nacional de Danza over te nemen, kwam hij in een wespennest terecht. Hij wilde de klassieke ‘Zwanenmeren’-groep omvormen tot een modern dansgezelschap á la het NDT.

Het resulteerde in danserstakingen, dode kippen en doorboorde konijnenharten bij zijn post, maar ook steunbetuigingen van o.a. zijn leermeester Jiri Kylián. Toch wist Duato het gevecht in een van haat en nijd doortrokken balletwereld te winnen. Inmiddels is hij een alom gevierde, beroemde choreograaf met een internationaal bekend gezelschap.

Met zijn knappe verschijning wist Duato op alle mogelijke manieren de dans onder de aandacht te brengen: zo speelde hij als acteur mee in films als Piedras van Ramón Salazar, in 2002 genomineerd voor een Berlijnse Gouden Beer. Ook hij poseerde naakt voor het Aidsfonds.

Dit jaar was zijn gezelschap al te gast in het Amsterdamse Muziektheater maar nu is Duato zelf aan het dansen. Als engel. De Sloveense theatermaker Tomaz Pandur vroeg hem die rol in Alas te vertolken. Samen maakten ze de dansvoorstelling die losjes gebaseerd is op Der Himmel über Berlin van schrijver Peter Handke en filmregisseur Wim Wenders.

In de film besluiten twee engelen, anno 1988 de sombere stad Berlijn overziend, hun onsterfelijkheid in te ruilen voor een leven tussen stervelingen. In Alas –vleugels in het Spaans – is Duato in zijn eentje de ‘guardian angel’ die leeft tussen zijn dansers. Zonder vleugels maar met zijn geblondeerde haar is hij duidelijk herkenbaar. „Ik ben er wel en toch weer niet. Ik citeer hardop fragmenten uit de tekst van Handke, soms dans ik bijna ongezien mee met de dansers.” Net als de film is Alas een commentaar op het menselijk leven, op het verlangen naar eeuwigheid, een leven gedomineerd door de tijd die maar doortikt. „De vraag is dus hoe het is om mens te zijn. Het leven is helemaal niet zo grappig, sterker nog het is vaak zwaar, je bent namelijk sterfelijk. Uiteindelijk gaat Alas over eenzaamheid.”

Op het toneel is het donker, in het midden staat een lichtzuil die als een maan blauw licht verspreidt. Naast de melancholieke muziek van Arvo Pärt, Jules Massenet of Pavel Szymanski, klinken industriële klanken van de Oostenrijkse avant-gardeband Fuckhead op. Lyrische muziekballet vloeit over in eenzame kronkelingen van dansers. In het universum van Duato en Pandur blijft een zwaar, aards leven echter dansant. Doet Duato eigenlijk mee aan de tendens in de dans om esthetiek en danstechniek vaarwel te zeggen? „Het is een trend ja, overal. En het gaat ver. Maar die stroming is geen blijvertje. Het is slechts een fase, wacht maar af. Mensen willen toch echte dans zien.”

Met Nacho Duato als beschermengel. „Ik heb er veel lol in, al was het zeker niet mijn droom om weer op te treden. Ik was de laatste jaren toch vooral regisseur. Met de bijbehorende eigenschappen die met de ouderdom komen: meer geduld, meer empathie, minder egocentrisme.

„Ik sprak laatst Hans van Manen: die man is nog zo grappig en scherp, hij heeft zo’n energie om zich heen. Laat mij maar op zo’n manier oud worden. Omringd door dans en schoonheid.”

Holland Dance Festival 30-10 t/m 18-11 Den Haag. Compania Nacional de Danza: Alas. Te zien op 30 en 31 oktober, Lucent Danstheater. Inl: www.hollanddancefestival.com of 0900-8282000