Ik krijg altijd gelijk!

Drie debatkenners gaan de komende weken met de lezers van nrc.next op zoek naar de beste retorische trucs.

Het doel: niet gelijk hebben, maar vooral gelijk krijgen.

Miljoenen meningen vechten om voorrang. Op televisie, op de radio en op internet vliegen de opinies je om de oren – vooral op internet, met zijn duizenden discussiefora en honderdduizenden weblogs. Nimmer werden debatten zó fel gevoerd, werden meningen zó fanatiek verdedigd en was er zó weinig respect voor de zienswijzen van andersdenkenden. Het uitzettingsbeleid van een minister die de wet uitvoert, wordt tegenwoordig vergeleken met de manier waarop Duitsers de joden kwamen ophalen. Een minister die vindt dat islamitische waarden op termijn deel kunnen gaan uitmaken van de Nederlandse cultuur, is ‘knettergek’. En dat is dan alleen nog maar de politiek. Op internet, op straat en in de kroeg neemt het verbale en schriftelijke haantjesgedrag nog veel ergere vormen aan.

Het recht op vrije meningsuiting gaat niet vergezeld van de plicht tot luisteren. En dus luisteren we niet. Ons rotsvaste vertrouwen in de waarde van onze eigen mening maakt dat we tegengestelde meningen eigenlijk niet serieus nemen. Wanneer is de laatste keer dat jij je door iemand hebt laten overtuigen van een standpunt waar je het eerst volstrekt mee oneens was? En wanneer was de laatste keer dat je werkelijk iemand hebt overtuigd?

Wij gaan proberen enige orde te scheppen in de meningenchaos die ons land teistert. We gaan een interactief boek schrijven over overtuigen. Interactief. Dat betekent dat jullie ons gaan helpen. Of niet soms? Nou ja, eigenlijk gaan we elkaar helpen. Dat is het idee. We gaan elkaar helpen gelijk te krijgen, zodat we voortaan zelfs de mensen met de grootste bek eens goed op hun nummer kunnen zetten – thuis, op het werk en daarbuiten. Want daar zijn heus voldoende mogelijkheden voor, en die gaan we allemaal verkennen.

‘Ik krijg altijd gelijk’. Dat wordt de titel van ons boek en het doel van onze missie. Inderdaad, het kan ons weinig schelen wie er gelijk heeft. We zijn geen moralisten. Het gaat ons erom dat iedereen het recht heeft zo nu en dan gelijk te krijgen.

De komende maanden gaan we bewezen technieken en smerige trucs behandelen aan de hand van actuele nieuwsitems. Wij schrijven twintig weken lang iedere maandag een artikel in deze krant. Daarin behandelen we stuk voor stuk de meest bruikbare manieren om je gelijk te krijgen. Op de website mogen jullie onze stukken vervolgens naar hartelust becommentariëren, toejuichen of afbreken. Maar we zijn vooral geïnteresseerd in jullie eigen ervaringen. Verhalen uit het dagelijks leven waar andere lezers iets aan kunnen hebben. De beste reacties verwerken we in het boek, met naam en toenaam. Bovendien verschijnt iedere vrijdag in de krant een samenvatting van de oogst van de voorbije week.

Deze onderneming is voor ons een experiment, een zoektocht naar het Grote Gelijk. We hebben ons uitvoerig in de beginselen van retorica en overtuigingskracht verdiept, maar ook onze uitgangspunten kunnen nog worden aangescherpt, genuanceerd of zelfs gewijzigd. Daartoe zullen we juist datgene moeten doen dat voor veel mensen zo moeilijk lijkt: we zullen moeten luisteren. Laten we hopen dat jullie ons en elkaar veel interessants te melden hebben.