Groene revolutie in het Elysée

De Franse president Nicolas Sarkozy kondigde gisteren, in aanwezigheid van Nobel-prijswinnaar Al Gore, een „ecologische revolutie” aan, te beginnen in Frankrijk.

Parijs, 26 okt. - New Deal, Marshallplan of simpelweg ‘diepgaande revolutie’. Een vertrouwd rijtje politieke krachttermen kwam gisteren in het Elysée uit de mond van president Sarkozy om te laten zien dat hij opnieuw grote plannen heeft.

Het onderwerp van zijn ambities gold nog niet zo lang geleden als verrassend voor een rechtse leider. Sarkozy plaatst voortaan de ecologie „in het hart van de politiek”, kondigde hij gisteren aan. Hij wil een ‘groene’ president zijn. Van Frankrijk „een modelland” voor ecologisch beleid maken. „Frankrijk loopt niet achter, maar voortaan wil het voorop lopen.”

Een Grote Ecologische Omslag in Frankrijk dus, en de setting was ernaar. Naast Sarkozy stond de kersverse Vredesnobelprijswinnaar en klimaat-activist Al Gore te gloeien van enthousiasme over het nieuwe Franse voorbeeld voor de wereld. De Keniase biologe Wangari Maathaï, zijn Nobelvoorganger in 2003, was er ook, en de voorzitter van de Europese Commissie, José-Manuel Barosso, beet het spits af – met groene stropdas.

In de zaal zaten honderden vertegenwoordigers van Franse milieu- en landbouworganisaties, werkgevers en vakbonden, consumentenorganisaties en politieke partijen. Allemaal praatten ze de afgelopen maanden onder leiding van minister van Ecologie Borloo mee in een brede maatschappelijke en politieke discussie over ecologie.

De Grenelle de l’Environnement, zoals de conferentie heet, was een staaltje collectieve ecotherapie van ongekende omvang: eerst overleg in werkgroepen van experts, dan publieke debatten in het hele land met soms meer dan duizend belangstellenden en tot besluit, deze week, een ronde-tafeloverleg van twee dagen om overeenstemming te bereiken over alles tegelijk: bestrijding van klimaatverandering, behoud van biodiversiteit, vervanging van fossiele brandstoffen en verandering van de landbouw.

De ‘Grenelle’ lijkt nu al uitgegroeid tot een begrip met export-potenties. Gore zag er gisteren vast een voorbeeld voor de wereld in: „We moeten tempo maken en efficiënt zijn. We hebben een mondiale Grenelle nodig.” Uit zijn mond klonk ‘Grenelle’ als ‘Green Al’.

De waterval van ecologische maatregelen die Sarkozy aankondigde was de uitkomst van deze Grenelle. Soms een bevestiging van ingeslagen wegen, zoals het beter isoleren van nieuwe huizen en het stimuleren van biologische landbouw. Maar ook nieuwe, soms ingrijpende plannen.

Zo komt er een brandstofheffing op alle producten, gelieerd aan de reisafstand die ze hebben afgelegd tot de winkel. (Buitenlands) vrachtverkeer moet grotendeels verhuizen van weg naar trein – zodat Frankrijk wél de Kyoto-doelstellingen om de CO2-uitstoot te verminderen gaat halen. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen (Frankrijk is grootverbruiker) wordt binnen enkele jaren drastisch verminderd.

Over veel van deze plannen zijn nog veel vragen. Financiële onderbouwing komt pas in december. Soms gaat het om meerjarige hervormingen, waarvoor nog geen einddatum is gesteld. Maar de wending lijkt reëel.

Bij de Franse president was gisteren geen spoor meer van het eeuwige conflict tussen groen en groei. Hij zei gewoon: „Ons model van economisch groei is ten dode opgeschreven.” Alles moet voortaan groen: economische groei, overheidbeleid, belastingstelsel en ‘groendenken’ zijn politieke prioriteiten geworden voor de rechtse regering van Nicolas Sarkozy.

Nog niet zo lang geleden zouden dergelijke teksten uit zijn mond waarschijnlijk zijn gestuit op gereserveerde reacties: eerst maar eens zien, wat gaat het kosten, wat leveren we ervoor in. Nog geen twee jaar geleden – toen zijn voorganger Chirac een extra belasting op vliegtickets bepleitte – noemde Sarkozy ecologie een „modieus onderwerp”.

[Vervolg SARKOZY: pagina 5]

SARKOZY

Sarkozy kleurt groen

[Vervolg van pagina 5] Sarkozy veranderde van mening in de campagne voor de presidentsverkiezingen. De populaire tv-presentator Nicolas Hulot, dreigde zich kandidaat te stellen in de presidentsverkiezingen als de voornaamste kandidaten niet zijn ‘ecologisch pact’ zouden tekenen. Peilingen wezen op grote steun voor ecologische thema’s.

Ook Sarkozy tekende het pact van Hulot. Zo beloofde hij een zware nummer twee in de regering te benoemen, voor ecologie, energie en transport. En hij beloofde een breed maatschappelijk debat om de geesten rijp te maken voor het groene denken.

Vooraan in het publiek zat de trotse nummer twee van zijn regering, minister van Staat Jean-Louis Borloo, die behalve ecologie ook energie en transport in zijn portefeuille heeft. „Gek van vreugde” is Borloo naar eigen zeggen over het ecologische elan dat in Frankrijk is ontstaan.

Borloo slaagde er de afgelopen maanden in iedereen aan tafel te houden in zijn Grenelle. Het onderhandelingsproces op zich werd door de betrokkenen aangemerkt als het eerste succes.

Niemand was gisteren uitgesproken negatief. „Allerlei organisaties die nooit met elkaar in gesprek zijn, zochten nu aan één tafel naar gezamenlijke oplossingen”, analyseerde een werkgeverswoordvoerder.

„Dit bewijst dat de ecologische dialoog werkt in Frankrijk, evenals de sociale dialoog”, vindt Sébastien Genest, de onderhandelaar van Frankrijk grootste natuurfederatie, France Nature Environnement.

President Sarkozy noemde de methode gisteren als voorbeeld van „een nieuwe manier van beslissen”, die hij wil uitbreiden.