Elke provincie haar eigen dramaserie

Na het succes van de Twentse en Friese dramaseries willen haast alle provincies hun eigen regiosoap. Het is duur, maar de provincie betaalt graag mee.

Het stimuleren van het spreken in dialect was voor de provincie Limburg de voornaamste reden om de regionale soap De Hemelpaort te ondersteunen. Groningen wil televisiekijkers kennis verschaffen over hun cultureel erfgoed en subsidieert daarom de regionale serie Boven Wotter. Zorgen dat bewoners zich meer verbonden voelen met de provincie en met elkaar vormt het gehoopte resultaat van de Utrechtse dramaserie Nachtegaal en Zonen.

De regionale omroepen hebben nieuwsgierig het succes gevolgd van de Twentse dialectserie Van Jonge Leu en Oale Groond en de Friese series Baas boppe baas en Dankert en Dankert. Vorig jaar trok Jonge Leu 216.000 kijkers in Overijssel, een kijkdichtheid van 24 procent. Hoe dat komt? „Een regionale serie raakt mensen meer”, vermoedt hoofdredacteur Henny Everts van RTV Oost. „Eindelijk een serie die niet in Amsterdam, Aalsmeer of Hilversum is opgenomen”.

Komend televisieseizoen grijpen bijna alle provincies de kans aan om hun regio eens goed in de schijnwerpers te zetten met een regionale dramaserie. Maar een serie maken is duur: tussen de 600.000 en 900.000 euro. In alle gevallen betaalt de provinciale overheid eenderde mee; andere geldschieters zijn bijvoorbeeld kunstfondsen en lokale adverteerders. Omdat het gaat om een ‘cultuurprogramma’ zijn zogeheten billboards, een korte advertentie vóór de uitzending begint, volgens de Mediawet toegestaan.

Alleen Omroep Drenthe (te kleine zender, te weinig geld), Flevoland (idem, wil zich liever richten op nieuws) en Noord-Holland (kreeg de financiering niet rond) kunnen nog niet bogen op hun eigen serie of plannen daartoe.

Utrecht beet 5 oktober het spits af met de nieuwe serie Nachtegaal en zonen. De acteurs zijn geselecteerd uit de 1.800 Utrechtse amateurtoneelspelers die afkwamen op de audities. Producent Johan Nijenhuis (die eerder tekende voor Jonge Leu) moet garant staan voor herhaling van het Twentse succes. Eindredacteur Machteld Smit verheugt zich op de première: „Het moet een serie zijn die de provincie bindt. We hebben niet echt een provinciegevoel, daarom zijn verschillende milieus vertegenwoordigd. Er zitten zowel scènes in uit het chique Baarn als wedstrijden van FC Utrecht.”

Directeur Dink Binnendijk van RTV Noord-Holland gaat de serie met interesse volgen. Hij denkt dat Utrecht vergelijkbaar is met zijn eigen provincie en hoopt in de toekomst een Noord-Hollandse serie van de grond te krijgen. „Het zou wel moeten lukken, we hebben hier ook bijzondere regio’s: West-Friesland, de kuststreek. Een serie als Gooische Vrouwen hadden wij ook kunnen maken.”

De provincie zegde RTVNH zo’n 200.000 euro toe, maar Binnendijk kreeg anderhalf jaar geleden de verdere financiering niet rond. Hij tekent aan dat de hoge kosten van een dramaserie ook wel eens kunnen leiden tot scheve ogen op de redactie: „We willen ook graag ons budget gebruiken om zélf leuke programma’s maken, in plaats van anderen in te huren om een serie op touw te zetten”.

Groningen had meer succes; op 14 november gaat dan ook de regiosoap Boven Wotter van start. Over de totstandkoming is hoofdredacteur Roel Dijkhuis van RTV Noord helder: „Als Friesland en Twente een dialectserie hebben, willen wij dat ook”. De provincie stak gretig drie ton in het project, volgens een woordvoerder met de vingerwijzing om toch vooral Groningse hoogtepunten in de serie te verwerken: „We wilden wel graag dat er aandacht in de serie zou zijn voor bijvoorbeeld de nieuwe plannen en projectontwikkeling in Oost-Groningen”.

Met een cursus scenarioschrijven en acteerlessen trachtte omroep Noord en co-producent IDtv nieuw Gronings talent aan te boren. Ook in Rotterdam is dat nu aan de gang: onder leiding van ‘soapkoning’ Rogier Proper (Goede Tijden Slechte Tijden, Onderweg naar Morgen en Goudkust) worden cursisten aan de Hogeschool Holland opgeleid in het metier van soapscenarioschrijver om uiteindelijk mee te schrijven aan de serie Koning van de Maas die begin maart op de regionale zender te zien moet zijn.

„Een echt Rotterdamse serie”, zegt Cees van de Wel van TV Rijnmond. „Over een havenbaron die rijk is geworden van handel in ankers en kettingen. We hopen vooral veel beelden van Rotterdam te verwerken, veel skyline, water en boten dus.”

Bij Omroep Zeeland wordt ook gefantaseerd over een soap over de waterrijke provincie, hoewel directeur Flip Feij benadrukt dat slechts langzaam onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden. Wel zijn intussen Zeeuwse scenarioschrijvers en producenten aangetrokken, „en de amateurtoneelverenigingen waren zeker enthousiast”.

Thema in veel regio’s, en daarmee ook in de regionale series, zijn de verschillen tussen stad en platteland. TV West (Den Haag versus het Groene Hart) en Omroep Brabant (Tilburg, Breda en Eindhoven versus de Peel) zouden ook graag een eigen soap maken.

Intussen houdt de Limburgse zender L1 het juist voor gezien. Begin dit jaar werden 20 afleveringen uitgezonden van dramaserie De Hemelpaort. Of een tweede seizoen volgt, is zeer de vraag, vertelt hoofdredacteur Leo Hauben.

„Het was niet zo’n evident succes als in Twente. De serie trok iets meer kijkers dan normaal, maar het was geen grote klapper.” De provincie Limburg had 3,5 ton subsidie gegeven voor het realiseren van het eerste seizoen, „dat doen ze vast geen tweede keer”, denkt Hauben.

De serie werd dat jaar gemaakt vanwege het tienjarig jubileum van het Limburgs als officieel erkend Europees dialect. „De provincie wilde meebetalen om jongeren te stimuleren dialect te spreken, om het cool te maken”. De exorbitant hoge kosten van de serie heeft Hauben ook wat doen terugschrikken: „Het is acht keer zo duur als een gewoon programma.” Toch is L1 alweer in gesprek met de AVRO over een Limburgse boekverfilming.

Bijna elke regiosoap heeft zijn eigen site: bovenwotter.nl; vanjongeleu.nl; nachtegaalenzonen.nl; baasboppebaas.nl