De kat van Mankell vertrekt naar `regenweerland`

Wie argeloos en vluchtig leest `Op een ochtend was Nacht verdwenen` zal misschien denken: natuurlijk, zo begint de dag altijd. Wie dertig bladzijden heeft gelezen in Lukas en de kat die van regen hield van Henning Mankell, begrijpt welke ramp deze mededeling betekent.

Nacht is de naam van de zwarte kat - met wit staartpuntje - die Lukas voor zijn zesde verjaardag krijgt. Is Lukas tot dat moment de typische jongste van het gezin - ietwat onzichtbaar naast zijn luidruchtige en almaar skatende oudere broer - met zijn kat wordt hij ineens een compleet persoon. Hij houdt meteen van zijn kat, verzorgt zijn kat, leeft bovenal als het baasje van zijn kat.

De kat is het begin van Lukas` volle leven; Nacht is de dageraad van zijn bestaan. Zoals in de regels van Neeltje Maria Min: `Nacht bevestig dat ik leef`. De vergelijking met een gedicht is gepast, want Lukas en de kat die van regen hield is een zeldzaam poëtisch kinderboek. Mankell excelleert in eenvoudige en beeldende zinnen, zoals wanneer Lukas `s nachts naar buiten is geslopen: `Hij wist niet wat het ergste was: dat Nacht daarbuiten in het donker verdwenen was of dat hij iets had gedurfd wat hij niet durfde.`

Mankell beschrijft de wanhopige en vergeefse zoektocht van Lukas naar zijn kat. Hij zet lokvoer buiten, belooft een vindersloon van een `mieljoen` kroon en loopt zelfs weg van huis. Lukas kan zich pas bij het verlies neerleggen als zijn vader hem vertelt dat Nacht is gaan wonen in `regenweerland`, waar hij heel gelukkig is.

De oplossing ligt dus in een verhaal, waar Lukas troost uit put. Dat is typerend voor het boek dat het vooral moet hebben van de taal, waarin Lukas droomt, nadenkt, fantaseert, verdrietig is. Zelfs als er wat gebeurt, zoals een journalist die op bezoek komt, ontstaat er geen verhaallijn. Het boek is vooral geschikt om voor te lezen. Dan druppelen de mooie observaties van verlies, rouw en troost, het best naar binnen. Zoals die over de katten die Lukas tegenkomt en die `allemaal iets van Nacht in zich hadden`.

Henning Mankell, Lukas en de kat die van regen hield, vertaald door Bernadette Custers, De Geus, 7+, 117 blz. 12,90