Michael Clayton is meer mens dan protagonist

Michael Clayton. Regie: Tony Gilroy. Met: George Clooney, Sidney Pollack. In: 25 bioscopen. ***

Michael Clayton is een legal thriller, maar dan niet zo’n actievolle als The Firm. Hij heet ook niet voor niets Michael Clayton; regisseur Tony Gilroy was meer geïnteresseerd in de dilemma’s van de hoofdpersoon dan in de vraag of die uiteindelijk zou winnen – een vraag die ook niet eenduidig wordt beantwoord. Dat valt in deze film te prijzen. Het is alleen jammer dat-ie er niet veel interessanter of prikkelender van is geworden.

Aan de acteurs ligt het niet. George Clooney in de titelrol, als de ‘fixer’, iemand die de vuile klusjes opknapt, van een groot advocatenkantoor, Sidney Pollack als zijn baas, Tom Wilkinson als zijn oudere collega en mentor, en Tilda Swinton als zijn tegenstander, een bestuurder van een genetisch teeltbedrijf dat een gifschandaal probeert te verdoezelen – ze zijn allemaal goed op hun plaats.

De film lijdt juist aan zijn goede bedoelingen, aan zijn poging van Michael Clayton meer mens dan protagonist te maken. Aan de menselijke kant van Michael zien we hem worstelen met zijn verbroken huwelijk en de pogingen nog iets zinnigs van het schaarse contact met zijn zoontje te maken. Hij heeft een verleden als gokverslaafde en een toekomstdroom die in duigen ligt: het restaurant dat hij wilde beginnen is door toedoen van zijn lapzwansige broer al gedwongen verkocht voor het goed en wel open kon en Michael heeft er een torenhoge schuld aan overgehouden. We zien al die elementen wel in de film terugkeren, maar ze zijn weinig pregnant.

Zo is Michael Clayton toch vooral een studie naar stress in de midden- en hooggesalarieerde klasse, vertrouwd terrein sinds films als Wall Street en Falling Down. De moraal is simpel, heel simpel: je levensgeluk wordt niet bepaald door je lease-auto, je dikke contract of je power dress. Die les is vanaf het begin overduidelijk en daarmee is het belangrijkste mankement van de film genoemd: je wordt als kijker nooit in verwarring gebracht of tot nadenken over je eigen dilemma’s gedwongen. Gilroy heeft zijn hoofdpersoon in het begin niet zó vuil gemaakt, dat je aan het eind opgelucht bent dat hij is schoongewassen.