Goedkopere zure room voor Russische kiezer

In Rusland worden veel voedselprijzen tijdelijk bevroren.

Is dat een poging om de inflatie te beteugelen of een verkiezingsstunt van Poetin?

Een markt in Rostov aan de Don, in het zuiden van Rusland. Foto AP An elderly woman buys tomatos at a street market in the Russian southern city of Rostov-on-Don, about 1,000 kilometers (600 miles) south of Moscow on Thursday, Oct. 18, 2007. A sudden surge in food prices in Russia ahead of elections has the government digging deep into its bag of tricks, including a few from Soviet days, to prevent popular discontent from resonating in the voting booth. (AP Photo/Sergei Venyavsky) Associated Press

Aan de vooravond van de Russische parlementsverkiezingen probeert president Vladimir Poetin zijn populariteit op te schroeven met een beproefd recept uit de archiefkast van de Sovjet-Unie: dat van prijsbeheersing.

In een land waar het merendeel van de bevolking weinig te besteden heeft, is succes daarmee steevast verzekerd. Met het een dezer dagen te ondertekenen akkoord tussen de regering en de voedselindustrie over het tijdelijk bevriezen van de prijzen van een aantal basale levensmiddelen, hoopt de regering dan ook de onvrede onder de bevolking weg te nemen over recente prijsstijgingen. Afgelopen zomer steeg bijvoorbeeld de melkprijs met ruim 7 procent, werd slaolie 13,5 procent duurder en ging de prijs van boter met bijna 10 procent omhoog.

Volgens het akkoord zullen de prijzen van producten als brood, vlees, slaolie, suiker, eieren, melk, yoghurt en kaas niet hoger mogen zijn dan 10 procent boven de inkoopprijs. Tientallen regio’s in Rusland hebben de ondertekening niet afgewacht en zijn deze week al begonnen met het doorvoeren van de maatregel.

De afgelopen dagen werd door beide partijen onderhandeld over de vraag welke producten voor prijsbevriezing in aanmerking kwamen: melk met een vetgehalte tot 2,5 procent, zure room met een vetgehalte van 15 procent en magere yoghurt haalden de lijst meteen. Over boter en kaas werd langer gesoebat.

Volgens minister van Financiën Aleksej Koedrin moet de overeenkomst worden beschouwd als een middel om de inflatie te bestrijden. Die is nu al hoger dan de voor dit jaar verwachte 8 procent en zal waarschijnlijk de 10 procent halen. Maar alles wijst erop dat de maatregel wordt genomen in verband met de parlementsverkiezingen van 2 december, waaraan Poetin deelneemt als lijsttrekker van regeringspartij Verenigd Rusland. De overeenkomst geldt slechts tot en met 31 december van dit jaar.

Vertegenwoordigers van de voedselindustrie, zowel producenten als supermarktketens, hebben ervoor gewaarschuwd dat bevriezing van de prijzen hen in ernstige moeilijkheden kan brengen. Enkelen menen dat de regering de verantwoordelijkheid voor de inflatie van zich af probeert te schuiven. Het akkoord zou onder druk zijn gesloten om te voorkomen dat er nog strengere prijsbevriezingen zou worden ingevoerd.

Poetin en premier Zoebkov legden onlangs de schuld voor de recente prijsstijgingen bij de voedselproducenten en -detailhandel. In zijn drie uur durende phone-in op de Russische televisie kritiseerde Poetin vorige week de prijsstijgingen van de basisproducten. Volgens hem worden de prijsstijgingen veroorzaakt door de regionale monopolies van de voedselindustrie. In het tv-journaal was toen ook premier Zoebkov te zien die als een inspecteur-generaal de voedselprijzen in winkels controleerde. Volgens een opiniepeiling van het onafhankelijke Levada Centrum gelooft 40 procent van de Russen inmiddels dat de voedselindustrie en niet de overheid verantwoordelijk is voor de recente prijsstijgingen.

De organisatie van onafhankelijke zakenlieden Delovaja Rossia (Zakelijk Rusland) heeft in een verklaring vorige week felle kritiek geuit op eerdere maatregelen van de regering om de inflatie te beteugelen, zoals het verlagen van de importbelasting op melkproducten. Ze zouden slechts tijdelijk soelaas bieden. In zijn phone-in maakte Poetin vorige week bekend de importbelasting op die producten juist weer te zullen verhogen als middel om prijsstijgingen tegen te gaan.

De recente prijsstijgingen worden volgens de organisatie vooral veroorzaakt door hogere productiekosten in de agrarische sector, stijgende vraag en gebrek aan concurrentie. Dergelijk commentaar wijst erop dat ook de nieuwe maatregel weinig effect zal hebben en slechts houdbaar is tot en met de verkiezingen.

‘Phone-in’ Poetin in transcriptie (Engels): www.kremlin.ru/eng