Zeeslag voor de rechter

Twee miljardairs vechten voor de rechter een robbertje over de America’s Cup.

Dat kan nefaste gevolgen hebben voor de oudste zeilrace ter wereld.

Het zou een onvergetelijke zeeslag moeten worden tussen twee heren, de strijd om de 33ste America’s Cup. Maar het decor is deze keer niet de blauwe zee bij Valencia, maar de donkere, met eikenhout beklede zaal 232 van het Hooggerechtshof in New York, waar dure advocaten gisteren de messen slepen in opdracht van twee miljardairs wier ego’s zo groot zijn als de bedragen die zij overhebben voor de Auld Mug, de oudste trofee op aarde – en mogelijk de meest begeerde.

Groter kon het contrast met de laatste editie van de regatta niet zijn. Afgelopen zomer was het voor tienduizenden zeilfanaten feest aan de Spaanse oostkust, waar een van de spannendste races uit de 156-jarige geschiedenis van de America’s Cup werd gevaren. De winnaar was het Zwitserse jacht Alinghi, met aan boord, onder anderen, de Nederlander Pieter van Nieuwenhuyzen.

Sindsdien is het hommeles tussen Ernesto Bertarelli, de zeilende Zwitserse biotech-tycoon achter Alinghi, en de Amerikaanse softwaregigant Larry Ellison, financier van het BMW Oracle Racing Team, voor wie de verovering van de prestigieuze beker de ultieme droom is. En als twee heren met veel geld onenigheid krijgen, eindigt het vaak in de rechtbank.

Ellison beschuldigt Bertarelli ervan dat de regels voor de volgende America’s Cup, in 2009 voor de kust van Valencia, zijn bedacht om de volgende Zwitserse zege nu al veilig te stellen. Volgens de traditie mag de winnaar de regels voor de volgende editie bepalen, zolang dat gebeurt in de geest van de stokoude Deed of Gift van de America’s Cup, een document waarin de grondslagen van de wedstrijd zijn vastgelegd. Bertarelli kaatst terug dat Ellison de strijd naar de rechter heeft verplaatst omdat hij op zee niet kan winnen.

In navolging van tal van andere Amerikaanse zakenlieden deed Ellison al twee keer eerder een poging de America’s Cup ‘naar huis’ te halen, maar hij slaagde daar nog niet in. Afgelopen zomer kwam het 160 man sterke ‘bedrijf’ rond BMW Oracle Racing, ondanks een astronomisch budget van tweehonderd miljoen dollar, niet eens door de voorronden. Niet Ellisons boot, maar het relatief armlastige Emirates Team New Zealand mocht het uiteindelijk opnemen tegen Alinghi. Dat gevecht eindigde in een afgetekende 5-2 zege voor Ernesto Bertarelli.

Ellison beklaagt zich erover dat Bertarelli al een voorsprong heeft en bezig is met het ontwerpen van een nieuwe boot, terwijl de tegenstanders de precieze afmetingen en de ontwerpregels voor de nieuwe bootklasse nog niet kennen.

Verder zouden de Zwitsers in het voordeel zijn als zij in de aanloop naar de America’s Cup kunnen meezeilen in de voorronden, zoals de miljardair uit Genève wil. In die serie van matchraces maken de andere teams uit wie Alinghi mag uitdagen. Maar de charme van de America’s Cup is juist dat de jachten nog niet eerder tegen elkaar hebben gevaren voordat de best-of-nine-finale begint.

Dat de zaak nu voor de rechter wordt uitgevochten kan funeste gevolgen hebben voor de America’s Cup, vrezen veel betrokkenen. „Het is erg triest als dit in de rechtbank eindigt”, zei de Nieuw-Zeelandse schipper van Alinghi, Brad Butterworth, tegen het persbureau Reuters. „Dit gaat de hele handel rond de America’s Cup ruïneren”, voorspelde hij.

Tot nu toe lijkt Butterworth gelijk te krijgen, want sinds het juridische getouwtrek in juli begon, staan de sponsors bepaald niet meer in de rij voor deelname aan de volgende editie. Tot nu toe hebben zich slechts vijf teams gemeld, uit Nieuw Zeeland, Duitsland, Zuid-Afrika, Spanje en Engeland. Maar zolang de zaak onder de rechter is blijft zelfs onduidelijk of de volgende America’s Cup überhaupt nog in het voorjaar van 2009 zal worden gevaren.

De strijd tussen de twee zakenmannen kreeg een extra lading toen Ellison de Nieuw-Zeelandse topzeiler Russell Coutts aantrok als schipper. De Kiwi won de America’s Cup twee keer met Team New Zealand, waarna Bertarelli hem – samen met zijn maatje Brad Butterworth – met veel geld naar het Meer van Genève lokte.

Als schipper van Alinghi deed Coutts wat Bertarelli van hem verlangde: hij won de cup voor het oceaanloze Zwitserland. Maar kort daarop botste Coutts keihard op het ego van zijn meezeilende baas. De Nieuw-Zeelander mocht zijn contract inleveren nadat hij had beloofd niet naar een concurrent over te stappen voor de America’s Cup van 2007. Na afloop daarvan haalde Ellison de olympisch zeilkampioen van Los Angeles (1984) direct naar de Golden Gate Yacht Club, de club achter BMW Oracle.

Rechter Herman Cahn liet de kiftende miljardairs maandag in Manhattan weten dat hij snel van zich zal laten horen.

Herbeleef de vorige race in 3D op www.americascup.com