Eindhoven is nog altijd positief over referendum

Waarnemend burgemeester Braks zet „alles op alles” om de verkiezing te doen slagen.

Ter bevordering van de deelname is 250.000 euro gereserveerd.

Waarnemend burgemeester Gerrit Braks van Eindhoven rekent erop dat zijn burgers op 23 januari 2008 hun „goede wil en trots” zullen tonen. Die dag gaan ze voor het burgemeestersreferendum naar de stembus. Braks zei bij zijn presentatie van het ‘plan van aanpak’ dat de gemeente „alles op alles” zet om de verkiezing te doen slagen.

Voor de organisatie heeft Braks ruim 650.000 euro gereserveerd, waarvan een kwart miljoen om de deelname te bevorderen. Haalt Eindhoven de opkomst van 30 procent, die nodig is voor een geldig resultaat? Voorstanders van het referendum houden hun hart vast. Ze herinneren zich „het fiasco” van Utrecht: bij het referendum op 10 oktober kwam daar slechts 9,36 procent van de kiesgerechtigden opdagen.

„Ik heb steeds verwacht dat de opkomst in Eindhoven 50 procent zou zijn”, zegt fractievoorzitter Anjo Breuers van GroenLinks in de gemeenteraad van Eindhoven. „Maar na de ontwikkelingen in Utrecht denk ik dat we blij moeten zijn met 30 procent. In Utrecht is alles helaas onhandig verlopen. Een kandidaat die de laatste twee niet haalde, Henk Westbroek, ging de democratie belachelijk maken. En Ralph Pans, een van de twee uiteindelijke kandidaten, stelde het referendum ter discussie.” Ze omschrijft dat laatste als „een blunder van de eerste orde”.

Desondanks houdt Breuers moed, evenals Paul van Liempd, vicefractievoorzitter van de PvdA, veruit de grootste partij in Eindhoven. In Utrecht is het referendum „vervuild door partijpolitieke discussies van Leefbaar Utrecht”, vindt Van Liempd. „Dat gebeuren schaadt Eindhoven, zeker. Maar ik blijf enthousiast. In andere gemeenten was de opkomst bij een burgemeestersreferendum vrijwel steeds heel behoorlijk. En de gekozen burgemeesters hebben het systeem van kiezen steeds als heel prettig ervaren.”

Van Liempd hoopt dat Eindhovenaren gemotiveerd zijn om te gaan stemmen, omdat veel van hen niet enthousiast waren over de vorige burgemeester, de VVD’er Alexander Sakkers. „Op de afscheidsreceptie van Sakkers waren alleen vertegenwoordigers van het bedrijfsleven royaal aanwezig, niet de mensen uit de stad. Dat zegt heel wat.”

Het Eindhovense CDA was evenals de VVD, de SP en de ChristenUnie tegen het referendum. Maar een kleine meerderheid van de gemeenteraad was vóór, en dan dient de gemeente de verkiezing „heel serieus” te nemen, oordeelt fractieleider Paul Leenders van het CDA.

„Zeker na het drama in Utrecht moet de gemeente alles goed uitleggen: dat de beste burgemeester moet worden gevonden, maar óók dat burgers niet zullen weten welke zeven van de negen kandidaten de vertrouwenscommissie afwijst. Is de communicatie niet goed dan zeggen de mensen, met Utrecht in hun achterhoofd: laat maar zitten.”

Van alle partijen is de VVD het somberst over het referendum. Fractievoorzitter Jan-Carel Schut van de liberalen heeft zich laten ontvallen dat Eindhoven afstevent op „een fiasco als in Utrecht”.

„De VVD wilde het referendum zelfs afblazen”, zegt CDA’er Leenders. „Dat vond ik een onfatsoenlijk voorstel.” Fractievoorzitter Bernard Gerard van de SP: „De SP is tegen het referendum. Maar het afgelasten? Dat zou een afgang zijn, daarmee sla je een pleefiguur tegenover de bevolking.”

Onder de sollicitanten zijn drie PvdA’ers. Breuers van GroenLinks: „Het kan zijn dat de uiteindelijke twee kandidaten PvdA’ers zijn. Geeft niet. De politieke kleur is niet interessant, het gaat om een burgemeester met lef. PvdA’er Van Liempd: „Twee PvdA’ers als kandidaten? Dat is een reële mogelijkheid. De PvdA is de enige partij met meerdere gegadigden.”

Lees de visie van minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) op burgemeesters: minbzk.nl/actueel/toespraken?ActItmIdt=108387