Optimisten herstellen niet beter bij kanker

Een positieve of negatieve instelling beïnvloedt het verloop van kanker in het hoofd- en halsgebied niet. Dit schrijft psycholoog James Coyne van de Universiteit van Pennsylvania in het tijdschrift CANCER van december.

Bij vergelijking van het gemeten emotioneel welzijn met de overleving van de patiënten, bleek er geen enkele relatie te bestaan. Leeftijd, tumorstadium, inkomen, burgerlijke staat en roken waren allemaal wel in verband te brengen met overleving.

Bij aanvang van de studie vulden ruim 1000 patiënten vragenlijsten in. Bij stellingen zoals ‘Ik voel me verdrietig’ of ‘Ik verlies de hoop dat ik de strijd tegen kanker kan winnen’, gaven patiënten aan in hoeverre zij zich met de stelling vereenzelvigden.

Coyne werkte samen met radiotherapeuten om zoveel mogelijk kankerpatiënten te bestuderen, die eenzelfde soort kwaadaardige tumoren hadden en op dezelfde manier behandeld werden. Bij twee onderzoeken naar het effect van bepaalde behandelingen op mond-, tong- en keelkanker werd naast de gebruikelijke variabelen zoals ziektestadium, leeftijd, roken en sekse ook gekeken naar de mogelijke invloed van de emotionele toestand van een patiënt.

Het geloof in het heilzame effect van een positieve instelling op kanker is wijdverspreid en hardnekkig. De studies die een veelal marginaal positief effect aantoonden, werden geplaagd door onvolkomenheden in de studieopzet. Meerdere keren werden in gerenommeerde tijdschriften de studies krachtig weersproken .De impliciete boodschap dat achteruitgang en overlijden een kwestie van ‘eigen schuld’ zijn, is niet aangetoond.