Brazilianen zetten de toon in Europees topvoetbal

Het Nederlandse PSV en het Turkse Fenerbahçe treffen elkaar vanavond in de Europese Champions League. Eindhoven kan zich opmaken voor een Zuid-Amerikaanse voetbalduel.

De Champions League heeft steeds meer weg van de Copa Libertadores, de Latijns-Amerikaanse tegenhanger van het belangrijkste Europese bekertoernooi. Heurelho Gomes vormt bij PSV met zeven andere voetballers uit Midden- en Zuid-Amerika een kleine latino-kolonie in Eindhoven. De Nederlandse landskampioen is in Europa echter allesbehalve een uitzondering. Tegen wie de Braziliaanse doelman in Europees verband ook speelt, hij komt bijna altijd wel een landgenoot tegen bij de tegenstander.

„De Champions League is in Brazilië inmiddels veel belangrijker dan de Copa Libertadores”, zegt Gomes aan de vooravond van het duel met het Turkse Fenerbahçe. „Ik geloof dat er bijna honderd Brazilianen aan het toernooi meedoen. Ik ken ze echt niet allemaal, maar die jongens van Fenerbahçe natuurlijk wel. Met Alex, Deivid en Edu heb ik nog samen gespeeld bij Cruzeiro. En Roberto Carlos kent natuurlijk iedereen. Om nog maar niet te spreken van hun coach Zico. Een levende legende in Brazilië.”

De technische staf van PSV heeft zich op het derde duel in groep G van de Champions League voorbereid alsof de ploeg op een Braziliaanse tegenstander stuit. Fenerbahçe beschikt met de vier Brazilianen, de Uruguayaan Lugano en de tot Turken genaturaliseerde spelers Gökcek Vederson en Mehmet Aurelio over zeven spelers met roots in Zuid-Amerika. De korte analyse van assistent-trainer Tonny Bruins Slot is duidelijk: „Fenerbahçe is onder Zico echt een Braziliaanse ploeg geworden. Ze spelen dat typische aanvallende voetbal. Korte combinaties, de bal één keer raken. En dan Alex als de sluwe vos die op het middenveld de lijnen uit zet. Dat is een voetballer met geniale kwaliteiten. Met zijn fluwelen linkerbeen kan hij alles. Wat er nog Turks aan de ploeg is? De ambiance in Istanbul. Maar daar zullen we nu in Eindhoven geen last van hebben.”

Bij PSV kijken ze er al niet meer van op dat tegenstanders in Europa doorgaans meer buitenlanders in het veld hebben staan dan voetballers uit eigen land. Sterker, de Eindhovense voetbalclub speelt ook in op de internationale trend. Eerder deze maand begon PSV in de uitwedstrijd tegen Inter Milaan met Jan Kromkamp met slechts één Nederlander. In de opstelling van de tegenstander stond zelfs geen enkele Italiaan. In het eerste groepsduel trof PSV het Russische CSKA Moskou, dat zes Brazilianen heeft ingeschreven voor de Champions League. Bruins Slot vat het verschil in spelopvatting tussen het Turkse Fenerbahçe, het Italiaanse Internazionale en het Russische CSKA in een paar zinnen samen. „Fenerbahçe is echt een Braziliaans elftal en CSKA eigenlijk ook, maar Inter neigt toch wat meer naar het Argentijnse voetbal. Logisch, want ze beschikken ook over meer Argentijnse spelers.”

PSV zette een kleine twintig jaar geleden in Nederland een trend door de Braziliaanse stervoetballer Romario naar Eindhoven te halen. De spits vervulde net als zijn landgenoot Ronaldo een voorbeeldfunctie. In navolging van de twee Brazilianen trok PSV talloze voetballers uit Latijns-Amerika aan die in de Nederlandse club een springplank zien naar de absolute top. Niet altijd vormen Brazilianen een garantie voor succes. Een flink aantal spelers, onder wie Marcos, Marcelo, Claudio, Marquinho, Jorginho, Leandro, Robert en Diego Tardelli, mislukte in Eindhoven. In de huidige formatie van Ronald Koeman loopt echter weer een aantal topvoetballers uit Latijns-Amerika rond: de Braziliaan Gomes, de Mexicaan Carlos Salcido, de Ecuadoriaan Edison Mendez en de Peruaan Jefferson Farfán.

De Eindhovense ploeg wordt in Nederland soms al gekscherend FC Latino genoemd. Koeman trekt zich daar weinig van aan. „Natuurlijk wil je als trainer je ploeg een zo Nederlands mogelijk gezicht geven. Maar dat is niet altijd mogelijk doordat de kwaliteit daarvoor niet voorhanden is.” Afgelopen zaterdag trad PSV met zes Nederlandse spelers in de basis aan tegen VVV. Koeman lachend: „Ik denk dat dat er tegen Fenerbahçe wat minder zullen zijn.” En dan serieus: „Dat er zoveel Brazilianen in de Champions League spelen geeft wel aan hoe goed die voetballers zijn. PSV plukt daar zowel in sportief als in financieel opzicht de vruchten van. En blijkbaar heeft een club als Fenerbahçe dat dus ook ingezien. Die ploeg is de laatste twee, drie jaar onder Zico in elk geval een stuk sterker geworden.”

Het contingent Nederlandse voetballers steekt schril af tegen het aantal Brazilianen (98) en Argentijnen (32) dat in de Champions League actief is. Nederland behoort met 23 spelers niet eens tot de toptien van landen die de meeste voetballers leveren voor de huidige editie van de Champions League. Bruins Slot kan zich daar geen moment druk over maken. „Nee, dat is nu het internationale clubvoetbal van vandaag. Alles verandert. De peseta, de frank en de gulden zijn ook uit Europa verdwenen. Als je Nederlanders wilt zien spelen moet je naar Oranje gaan kijken. Als clubman kan je daar geen boodschap aan hebben, moet je meegaan met de tijd. Ik zat in 1964 als 17-jarige jongen op de tribune van het Olympisch Stadion bij DWS-Fenerbahçe. Dat team bestond uit allemaal Turken met van die grote baarden. Nee, daar zat toen ook echt nog geen Braziliaan bij.”