Red de studiefinanciering

Minister Plasterk (PvdA) wil misschien de basisbeurs voor studenten afschaffen.

Een goed plan, zei econoom Jacobs (nrc.next, 18 oktober). Hieronder enkele replieken.

‘Pavlovreactie’ terecht

Het artikel ‘Betalen voor luie corpsballen?’ van hoogleraar economie Bas Jacobs (nrc.next, 18 oktober) slaat op meerdere fronten de plank mis. Studentenbonden zouden onterecht furieus reageren op de uitgelekte plannen om de basisbeurs af te schaffen, stelt hij. Ook zegt Jacobs dat een sociaal leenstelsel voor meer toegankelijkheid van het hogere onderwijs zorgt.

Maar de toegankelijkheid van het hoger onderwijs is wel degelijk in gevaar wanneer studeren duurder wordt. Volgens de WO-monitor van 2005 geeft liefst 29 procent van de studenten aan niet verder te zullen studeren wanneer de studiefinanciering wordt omgezet in een lening.

Volgens Jacobs zijn de lage collegegelden oorzaak van een instroom van ongeïnteresseerde studenten. De studierendementen zijn echter helemaal niet zo laag als Jacobs veronderstelt, terwijl de collegegelden in Nederland tot de hoogste van Europa behoren.

Maar de belangrijkste reden waarom studentenbonden terecht ‘pavlov-gedrag’ vertonen is dat het plan helemaal geen overgang naar een sociaal leenstelsel betreft. Het is een ordinaire bezuiniging van 1,1 miljard euro.

Lisa Westerveld (voorzitter Landelijke Studentenvakbond)

Utrecht

Veel meer belasting

Bas Jacobs stelt dat de belastingopbrengsten van afgestudeerden niet opwegen tegen de subsidiëring van hun onderwijs. Dat is onzin natuurlijk. Als een academicus, zoals Jacobs zelf stelt, 80 procent meer verdient dan iemand met basisschool (bijvoorbeeld 45.000 euro per jaar tegen 25.000 euro), en een academicus gemiddeld zes jaar minder werkt (37 jaar in plaats van 43), dan nog betaalt de academicus zelfs bij gelijke belastingdruk ruim 200.000 euro meer belasting. Bij 10 procent hogere belasting is dat zelfs rond de 400.000 euro. Dat is zeker meer dan de subsidies.

Henk A. Galavazi

Amsterdam

Stufi is niet genoeg

Met gemengde gevoelens heb ik het artikel van de econoom Jacobs vijf keer gelezen. Niet omdat ik een leerachterstand heb, maar omdat ik mijn ogen niet kon geloven.

Volgens Jacobs moeten we maar eens ophouden te zeuren over de toegankelijkheid van hogescholen en universiteiten. Daarvoor is de studiefinanciering helemaal niet nodig. Immers, kansarme jongeren gaan niet studeren, omdat ze niet eens op de havo of vwo terecht komen, schrijft hij. Natuurlijk is ‘kansarm’ een mooie term om in het verhaal te verwerken, maar Jacobs gaat daarmee te snel aan de ‘gewone’ man voorbij. Het collegegeld bedroeg in 2007 meer dan 1500 euro. Dat is voor veel gezinnen veel geld. Zonder deze steun zou een potentiële student uit een arm milieu niet kunnen studeren.

Verder beweert Jacobs dat studenten tijdens hun studie niet werken en daarom geen belasting betalen – mede door de studiebeurs. Heeft Jacobs enig idee hoeveel studiefinanciering de studenten krijgen? In 2008 zal het gaan om 91,81 euro per maand thuiswonend en 255,64 euro uitwonend! Welke student kan daarvan rondkomen? Een beetje studentenkamer kost al snel 300 euro per maand.

Bram Groenen, student

Deventer

Ik ben niet lui

Hierbij een reactie op het artikel ‘Betalen voor luie corpsballen?’ van Bas Jacobs. Ik ben zelf student Taal en communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Ik krijg 253 euro basisbeurs als uitwonende student in Amsterdam. Van deze 253 euro kan ik mijn huur net niet betalen. Ik houd dus geen geld over om van te eten. Daarom heb ik een bijbaantje voor één avond in de week, waarmee ik 200 euro per maand verdien. Ik leef dus deels van de basisbeurs.

Ik heb geen geld voor leuke kleding en ben de afgelopen vier jaar niet op vakantie geweest. Dat zou alleen kunnen als ik minder tijd in de studie steek en meer ga werken. Maar dan krijg ik mijn studie niet binnen vier jaar af. En daarna krijg ik geen basisbeurs meer. Hoezo betaalt de niet-studerende belastingbetaler voor luie corpsballen? Ik ben geen corpsbal en ook niet lui. Ik moet hard mijn best doen om mijn studie op tijd te kunnen afronden. We zuipen niet allemaal de hele dag, hoor.

Jara Hanne Hof

Amsterdam

Denk ook aan ouders

Wij hebben een thuiswonend studerend kind, die de lange en dure studie geneeskunde doet. Ons tweede kind gaat volgend jaar studeren. Wij profiteren niet meer van de afschaffing van het boekengeld voor de middelbare school, want die gaat pas volgend jaar in. De kinderbijslag stopt volgend jaar voor ons tweede kind, want dan wordt hij achttien jaar. En nu gaat minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) ook nog een greep doen in ons budget door de basisbeurs af te schaffen. Hoe moeten wij straks de studie en de kamerhuur financieren? Econoom Bas Jacobs weet het wel: leningen afsluiten. Leningen hebben echter de vervelende eigenschap dat je ze terug moet betalen. Het is al erg genoeg dat je kinderen worden opgezadeld met een te hoge hypotheek, omdat er voor starters geen betaalbare woningen zijn te krijgen. Minister Plasterk mag elders gaan zoeken naar geld om de lerarensalarissen te verhogen.

Jan Janssen

Utrecht

Lees het stuk van Bas Jacobs terug op nrc.nl/opinie