Verdwenen miljoenen

Beleggers in buitenlandse vastgoedprojecten zijn opgelicht voor minimaal tientallen miljoenen euro’s. Ook voor een deel van de 4 miljard euro die beleggers in vastgoed-cv’s hebben geïnvesteerd wordt gevreesd.

Televisiereclames, glanzende folders, vriendelijke telefonische adviezen, een gelikte internetsite en 12,8 procent rente. Zo overtuigde de firma Hooghuys en Versteeghe 700 beleggers om elk minimaal 50.000 euro te steken in het luxe vakantieoord Golden Sun Resorts (GSR) aan de Turkse kust. Tot vorige maand ontvingen de klanten rente over hun vastgoedobligaties. Toen verdwenen de organisatoren spoorloos, bleek het investeringsproject een leugen en verdween mogelijk 60 miljoen euro ingelegd geld.

Krap twee weken geleden kwam vastgoedinvestering Royal Dubai van Van Puijmbrouck Projectontwikkeling in opspraak. De firma wierf al ruim 200 beleggers voor prestigieuze villa’s en kantoorpanden in Dubai. Elk investeerde tussen de 50.000 en 200.000 euro.

Net als GSR werkt Royal Dubai met opzwepende televisiereclames, een spannende internetsite, keurige kantoormedewerkers en in dit geval 12,5 procent rente. Maar beleggers zijn bezorgd, en belangenorganisatie Mondi, die opkomt voor investeerders in internationaal onroerend goed, vreest dat Royal Dubai een fata morgana is. Waar het geld van de ingelegde miljoenen is gebleven is nog onbekend.

Vastgoedzwendel is een bijverschijnsel van de na 2000 gegroeide vastgoedhype. Toen de beurskoersen vanaf 2000 daalden kozen veel beleggers voor vastgoed wegens de (vermeende) tastbaarheid en het verwachte hoge en stabiele rendement. Het aantal aanbieders explodeerde van een handjevol tot meer dan honderd. Slechts tien ervan hebben een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), want meestal is dat wettelijk niet verplicht.

Rob Smulders, directeur van Mondi, een belangenorganisatie voor (toekomstige) beleggers in en eigenaren van buitenlands vastgoed, vindt het „vreselijk te moeten constateren dat na Golden Sun Resorts ook Royal Dubai negatief in het nieuws is”, maar kan niet zeggen welke andere projecten goed of fout zijn. „Slechts na gedegen vooronderzoek en in uitzonderlijke gevallen waarschuwen we onze leden. We zijn wel bezig met een keurmerk.”

Smulders wijst erop dat het buitenland op zich talloze interessante vastgoedprojecten biedt. Voor internationale beleggers heeft hij de volgende tips. „Gebruik je verstand. Ga niet altijd voor het hoogste rendement, maar voor een beoogd rendement met een voor jouw situatie acceptabel risico. Weet wat je koopt, van wie je koopt en of er geen addertjes onder het gras zitten. Internationaal beleggen kan ingewikkeld zijn, want elk land heeft eigen wetten en regels. Bovendien zijn er vaak cultuurverschillen en een taalbarrière. Beoordeel een prospectus niet op de fraaie buitenkant, maar op de inhoud. Bespaar bij twijfel niet op deskundigheid van derden.”

Maar zien gedupeerden hun geld nog terug? Die vraag stellen veel beleggers Sanjeev Loilargosain van Bartels Advocaten, een kantoor dat ruim 100 bedrogen GSR-beleggers juridisch bijstaat. „We hebben beslag gelegd op de bankrekening van Golden Sun Resorts bij ABN Amro voor 4,7 miljoen euro. Mogelijk is er nog geld, want de bank had de rekening al bevroren wegens onregelmatigheden, maar ik kan niets garanderen.”

Belangenbehartiging door Bartels Advocaten kost beleggers 750 euro honorarium (exclusief btw), 200 euro voorschot voor kosten van derden en maximaal 10 procent van het te behalen resultaat. Maar schade voorkomen is veel beter. Pas ten eerste op met aanbieders die ofwel minimaal 50.000 euro inleg vragen óf maximaal 2,5 miljoen euro ophalen óf maximaal 99 beleggers aantrekken. AFM-toezicht is dan niet verplicht. Oplichters maken dankbaar misbruik van die mazen in de wet.

Loilargosain: „Raak ook altijd gealarmeerd door een hoge rente, als de aanbieder nauwelijks eigen vermogen heeft in zijn bv’tje of als geen bank medefinancier is. Want als het project echt zo interessant is, dan kan men toch veel goedkoper terecht bij een bank in plaats van particulieren te werven met een extreme rente? Geloof ook niet zomaar een prospectus of overeenkomst. Die kan gefingeerd zijn. Je kunt wel contact opnemen met een accountant of bank die erin genoemd staat. Golden Sun Resorts noemde Ernst & Young als accountant, maar die bleken er niets mee te maken te hebben.”

Maar niet alleen buitenlands vastgoed kan riskant zijn. Hein Bos, directeur van belangenorganisatie Vastgoed Belang houdt zijn hart vast voor een deel van de 4 miljard euro die particuliere beleggers de afgelopen jaren in vastgoed-cv’s hebben gestoken. Vastgoed-cv’s zijn vennootschappen die met geld van beleggers plus forse bankleningen kantoren, hotels of woningen kopen. Die verhuurt men vijf tot tien jaar, waarna men ze weer in de verkoop gooit. Bos: „We krijgen van leden veel klachten. Ze moeten onverwachts bijstorten of meebetalen aan groot onderhoud. Of ze derven inkomsten door leegstand, betrappen bestuurders op onethisch zakendoen of zitten met ruzies tussen vennoten en participanten. Ik noem geen namen, want dan worden we belaagd door dure advocatenkantoren.”

De ellende komt niet door domheid van beleggers, stelt Bos, maar door (bewust) gebrekkige informatie. „Voor de beoordeling van prospectussen en aanbieders van vastgoed-cv’s moet je én bedrijfseconoom én jurist én Neerlandicus zijn.” Vastgoedbelang heeft de AFM daarom diverse suggesties gedaan om rampen te voorkomen. Bos: „Voordat dat is ingevoerd, kun je eigenlijk in geen enkel vastgoedproject gaan beleggen, tenzij je je laat voorlichten door een geregistreerde beleggingsadviseur. Dat is heel kwalijk.”