Nobelwinnaar Watson in de bocht

James Watson Foto Cold Spring Harbor Laboratory Nobel laureate Dr. James D. Watson, Chancellor, Cold Spring Harbor Laboratory. Courtesy: Cold Spring Harbor Laboratory Cold Spring Harbor Laboratory

Controversiële uitspraken zijn al jaren zijn handelsmerk. “Collega’s houden de adem in als hij van zijn script afwijkt”, schreef het wetenschapsblad Science in 1990. Zeventien jaar later is de inmiddels 79-jarige James Watson, die in 1962 een (gedeelde) Nobelprijs kreeg voor de ontdekking van de structuur van DNA, dat nog niet verleerd. In een interview met de Britse krant The Sunday Times ventileerde hij begin deze week zijn ideeën over zwarten. “Ons hele sociale beleid gaat uit van de veronderstelling dat zij even intelligent zijn als wij (Watson is blank, mvdh) – maar alle testen wijzen anders uit.”

Watson lijkt vooral een stokoude discussie aan te zwengelen, want allerlei onderzoek heeft intussen de feilbaarheid van de door hem bedoelde testen aangetoond. Maar geërgerde collega’s halen niet zomaar hun schouders op voor de boude uitspraak. Een lezing die Watson gisteren in Londen in het Science Museum zou geven, werd afgelast.

Watson zou in Londen zijn nieuwste boek aanprijzen. Daarin schrijft hij onder meer: “Er is geen reden te veronderstellen dat de intellectuele capaciteit van mensen die tijdens de evolutie geografisch van elkaar gescheiden waren, zich gelijk ontwikkeld heeft.”

In het interview sprak hij onder meer zijn zorgen uit over Afrika (zie ook de voorpagina van dit katern). Het is een natuurlijk ingegeven wens te veronderstellen dat iedereen gelijk is, stelde hij, maar “mensen die met zwarte werknemers hebben gewerkt, merken dat dit niet waar is.”

In het verleden heeft Watson (wiens Nobelwerk sterk leunde op onderzoek van de niet bekroonde (vrouwelijke) wetenschapper Rosalind Franklin) zich ook badinerend uitgelaten over vrouwen en over homo’s. Zo zei hij ooit dat een vrouw het recht zou moeten hebben op abortus als een (hypothetische, mvdh) test zou uitwijzen dat het ongeboren kind homoseksueel was. Daarnaast leek het hem een prettig vooruitzicht als schoonheid via genetische manipulatie kon worden bewerkstelligd: “Mensen zeggen dat het vreselijk zou zijn als we alle meisjes mooi zouden maken. Mij lijkt het geweldig”, zei hij in 1997 in een Britse krant.

Prof. dr. James Watson is directeur van het Cold Spring Harbor Laboratory, een vooraanstaand instituut op het gebied van kankeronderzoek en genetica op Long Island in de Verenigde Staten.