Dwangopnames

Esther Rosenberg heeft in `Gek verklaard` (Zaterdags Bijvoegsel, 13 oktober) haar best gedaan om een genuanceerd stuk over de toename van de dwangmaatregelen bij psychiatrische patiënten te schrijven.

Zoals met alles ligt dit veel ingewikkelder dan op het eerste gezicht lijkt. Het heeft niet alleen met de nieuwe BOPZ-wet te maken. Maar ook met de veranderingen in de maatschappij zoals we die de laatste jaren in hoog tempo zien gebeuren: van tolerantie en trachten bij te sturen naar zero tolerance en repressie. Denk aan de identificatie-plicht, cameratoezicht op openbare plekken, fouilleergebieden etc. De hele maatschappij schuift op, het is niet vreemd dat psychiaters en rechters dan meeschuiven.

Daarnaast is het de vraag of we het vroeger bij het juiste eind hadden als we de zeer paranoïde schizofrene man lieten zwerven in lompen, met een winkelwagentje vol plastic zakken, etend uit vuilnisbakken en vonden dat ”dat zijn manier van leven was en dat hij daar voor koos .” Was deze man wel in staat om zo`n keuze te maken? Of werd hij slechts geleid door zijn hevige achterdocht naar alle anderen? Hoe is het om zo te moeten leven, met het idee dat iedereen het op je gemunt heeft en het slechtste met je voor heeft? Over wat voor een leven spreken we dan en heeft iemand daar een bewuste, weloverwogen keuze voor gemaakt? Ik denk van niet.

Meer dwangopnames hoeft dus niet slecht te zijn, zeker niet als daar ruimere mogelijkheden voor behandeling bij komen. Immers, vaak zijn medicijnen de enige mogelijkheid om een patiënt zijn conditie te verbeteren. Met als ultiem doel natuurlijk dat iemand weer zelf een wilsbekwame beslissing kan nemen over hoe zijn leven in te richten.

Maar ik denk ook dat er meer, veel meer geld naar de ambulante zorg moet. Natuurlijk kun je met intensieve thuiszorg dwangopnames voorkomen.

Laten we daarvoor strijden met elkaar: patiënten, psychiaters, rechters, familieleden en advocaten in plaats van tendentieuze uitspraken te doen als: ”er is maar een persoon voor nodig om iemand gedwongen te laten opnemen”. Want daar schiet niemand wat mee op.