Besluit Uruzgan vereenvoudigd door Georgiërs

Met Georgië is het tweede andere land over de streep getrokken om militairen te leveren voor Uruzgan. Daarmee is de kans weer toegenomen dat het kabinet de missie verlengt.

Den Haag, 20 okt. - De redding komt uit Georgië. Met het aanbod van dat land om ten minste 200 militairen beschikbaar te stellen voor de door Nederland geleide missie in de Afghaanse provincie Uruzgan, is het besluit van het kabinet om langer in het gebied te blijven een belangrijke stap dichterbij gekomen.

Inclusief de bereidheid van Slowakije om 50 man uit te zenden naar dezelfde regio staat de teller nu op 250 militairen en twee extra landen die Nederland willen komen assisteren. Dat is voor het kabinet bijna voldoende om de Tweede Kamer mee te delen dat de Nederlandse militaire aanwezigheid in het opstandige zuiden van Afghanistan, die officieel op 31 juli van het volgend jaar ten einde loopt, wordt verlengd.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zou volgens ingewijden het liefst 400 tot 500 militairen ‘van buiten’ willen zien om het extra verblijf te kunnen rechtvaardigen, maar 300 man is ook voldoende. Het belangrijkste voor het kabinet is dat de politieke basis van de nog altijd als opbouwmissie aangeduide operatie wordt verbreed, door een actieve betrokkenheid van meer landen in Uruzgan. Daarmee, zeggen direct betrokkenen, kan het idee worden weggenomen dat de Nederlanders bezig zijn met een solo-operatie die nauwelijks door andere landen wordt gedragen.

Vandaar dat het aanbod, dat de Georgische minister Bezhuasvili van Buitenlandse Zaken deze week in Den Haag deed en dat president Saakasjvili afgelopen donderdag in Lissabon wereldkundig maakte, zeer gretig is ontvangen in Den Haag. Behalve dat de nu nog in Irak verblijvende Georgiërs dankzij de Amerikanen zeer goed getrainde militairen zijn, ondersteunen zij ook de Nederlandse ‘3D-aanpak’, die staat voor een combinatie van goed bestuur (diplomacy), veiligheid (defense) en ontwikkeling (development). Saakasjvili zei in Lissabon, waar hij een bijeenkomst van de Europese christen-democraten bijwoonde, dat hij zeer graag met de Nederlanders wil samenwerken.

Met Georgië is nu de eerste grote vis binnen. Nederland is al vanaf dit voorjaar bezig met het zoeken naar partners voor de missie in Afghanistan, de belangrijkste voorwaarde voor een langer verblijf.

De zoektocht werd gehinderd door minister Van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie), die eind juni verklaarde dat Nederland de intentie had „in enigerlei vorm” door te gaan in Uruzgan. Voor de Amerikanen was dit het teken dat het ‘probleem Nederland’ was opgelost. Pas toen minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) eind september in New York zijn Amerikaanse ambtsgenoot Condoleezza Rice duidelijk had gemaakt dat blijven in Uruzgan voor Nederland nog helemaal geen uitgemaakte zaak was, kwamen de Amerikanen in beweging om Den Haag te assisteren. „Of je helpt ons zoeken naar 400 tot 500 militairen, of je moet er straks 1.800 zoeken omdat Nederland vertrokken is” , zou Verhagen tegen Rice hebben gezegd. Dezelfde boodschap kreeg NAVO-secretaris generaal Jaap de Hoop Scheffer, met wie Verhagen volgens ingewijden twee tot drie keer in de week belt.

De jongste verwachting is dat het kabinet de Tweede Kamer over vier weken een voorstel zal voorleggen. Daarover wordt nu al koortsachtig overleg gevoerd door de meest betrokken ministers Verhagen en Van Middelkoop en minister Koenders (ontwikkelingssamenwerking, PvdA), premier Balkenende (CDA) en de twee vicepremiers Bos (PvdA) en Rouvoet (ChristenUnie). Op de begroting is in elk geval reeds 150 miljoen euro extra gereserveerd, zonder dat de naam Afghanistan expliciet ter sprake komt.

Niet alleen de vraag of, maar ook hoe lang Nederland nog zal blijven is in het kabinetsberaad aan de orde. Een besluit tot verlenging wil het kabinet laten vergezellen van de mededeling dat Nederland nog maar hooguit twee jaar extra wil fungeren als ‘lead-nation’. Daarna moeten anderen het overnemen, wat overigens niet betekent dat Nederland dan ook uit Afghanistan zal zijn vertrokken. Want dat het bij de NAVO-operatie in Afghanistan om een langjarige verbintenis gaat, is inmiddels wel duidelijk.