Waar het landschap personage wordt

Kevin Brooks: Het dodenpad. Vertaald door Wiebe Buddingh’. De Harmonie, 269 blz. € 17,50

Kevin Brooks: Het dodenpad. Vertaald door Wiebe Buddingh’. De Harmonie, 269 blz. € 17,50

In het zuidwesten van Engeland ligt Dartmoor, waar het landschap is getekend door grillige rotsformaties en heidevelden. In deze uithoek heersen windvlagen, regenbuien, diepte stilten en plotseling opkomende mistbanken. Hier gaan vanouds verhalen over dolende geesten en geheimzinnige verdwijningen. Dit is het land van The Hound of the Baskervilles, de angstaanjagende hond uit het gelijknamige boek van Arthur Conan Doyle.

Dartmoor is dan ook een welgekozen decor voor het geheimzinnige en griezelige verhaal van Het dodenpad. Hoewel, decor? In deze jeugdroman van Kevin Brooks is het sinistere landschap zo aanwezig dat het bijna een personage is. Het dreigendst is nog wel de Lych Way, de weg waarover in de Middeleeuwen de doden werden vervoerd.

Bij dit pad – het dodenpad uit de titel – wordt het meisje Rachel Ford op een nacht vermoord. Haar broers Ruben (14) en Cole (17) gaan op zoek naar de moordenaar in het nabijgelegen dorp. Brooks beschrijft deze zoektocht als een bloedstollend verhaal, waarin tegelijkertijd de onuitgesproken liefde tussen de twee broers opbloeit.

Deze combinatie van suspense en overtuigende psychologie was de kracht van Brooks’ succesboek Lucas. Echo’s van die indrukwekkende jeugdroman klinken door in Het dodenpad, vooral in de angstaanjagende haat van een gesloten dorpsgemeenschap jegens buitenstaanders – in dit geval de halve zigeuners Ruben en Cole. Het larger than life-personage Lucas lijkt nu te zijn opgeknipt in twee tegengestelde karakters. Ruben is bedachtzaam en toegerust met een superieur geheugen. Cole is cool, een bokser die snel handelt en bijna geen angst toelaat.

Het dodenpad is een vakkundig geschreven thriller met traditionele elementen: een complot om het dorp op te kopen, een gruwelijke zwerver, corrupte politie, weigerachtige getuigen, een doodenge maffiabaas, veel actie en soms buitensporig geweld. Dat laatste wordt gedetailleerd beschreven in de stijl van de ‘nouvelle violence’.

Het dodenpad is daardoor een heerlijk hard jongemannenboek, maar wel een met een zachte onderstroom. Zo wordt de hardhandige Cole soms bevangen door emoties die hij zelf niet kan duiden: ‘Als hij aan Rachel dacht, deed hij dat met iets dat niet van hemzelf was. Hij dacht met de kern van zijn geest. Die dacht voor hem.’

Met dergelijke observaties verkent Brooks de menselijke emoties in extreme omstandigheden. De intuïtie van ik-verteller Ruben is zo sterk dat hij de gedachten van anderen kan lezen en visioenen heeft. Deze hypersensitiviteit verandert steeds meer in paranormale begaafdheid. Ruben treedt op een gegeven uit zichzelf en kan zo de verrichtingen van Cole elders volgen. Dat is zelfs voor Dartmoor ongeloofwaardig.

Deze onwaarschijnlijkheid levert ook wel wat op. Ruben kruipt in zijn visioen zo dicht naar zijn broer toe, dat hij en zijn broer bijna één personage worden – cool en gevoelig ineen, een soort Lucas. Als zij tegen het einde weer uiteen vallen in twee personen, ervaren zij elkaar sterker dan ooit – als broers.