Vakbondsstrijd op het Duitse spoor

Het treinverkeer in Duitsland ligt plat. De strijd gaat om geld en de reputatie van zowel de top van Deutsche Bahn als de vakbondsleiders. De reizigers zijn het zat. „Weer stakingen? Hebben wij nog iets te zeggen?”

Het treinverkeer in heel Duitsland lag vandaag stil. De vakbond eist dat machinisten een loonsverhoging krijgen van 30 procent. Foto AFP Trains can be seen next to the main station in Frankfurt/M, western Germany, 12 October 2007. Up to half of Germany's commuter and regional trains were brought to a standstill Friday by a train drivers' pay strike that caused chaos in many major cities. The industrial action is a rarity in a country where unions and companies usually work closely to reach collective agreements. AFP PHOTO DDP/THOMAS LOHNES GERMANY OUT sporen wissels emplacementen AFP

Berlijn, 18 okt. - Een hardnekkig loonconflict tussen de directie van de Duitse spoorwegen en de vakbond van machinisten is gistermiddag op de spits gedreven. Gevolg: acties en ontwricht treinverkeer. Maar er staat meer op het spel: de reputaties van de hoofdrolspelers, de toekomst van categorale vakbonden en de machtsvraag in de Duitse arbeidsverhoudingen.

Al sinds dit voorjaar eist de Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer (GDL) een loonsverhoging van ruim 30 procent. De directie van Deutsche Bahn (DB), die met andere vakbonden cao-akkoorden heeft afgesloten met 4,5 procent loonsverhoging, wijst de eis als absurd van de hand.

Er zijn acties gevoerd, er is gestaakt en het conflict kwam voor de rechter. Tussendoor werd door politici bemiddeld. Het heeft niet geholpen. Het laatste voorstel van Deutsche Bahn – loonsverhogingen tot 10 procent en een premie van 2.000 euro – werd gisteren afgewezen. „Totaal onaanvaardbaar.” Vanmorgen waren er stakingen in het lokale en regionale treinverkeer.

Hartmut Mehdorn, de hoogste baas van Deutsche Bahn, heeft zich steeds onwrikbaar getoond. Zijn tegenspeler, GDL-voorzitter Manfred Schell, beweegt ook geen millimeter. Maar gisteren was Schell ineens van het toneel verdwenen. De bond liet weten dat hij „met kuurverlof” is. Zijn plaats is ingenomen door vicevoorzitter Claus Weselsky, eveneens een man die niet tot compromissen geneigd is. Hij noemde het DB-voorstel „een schijnaanbod”.

Het vertrek van Schell, die maandenlang de spoorwegdirectie voor de camera’s bestraffend toesprak, heeft tot speculaties geleid dat in de bond een machtsstrijd woedt. Hoe dit ook zij, alle hoofdrolspelers in het conflict kunnen uit prestigeoverwegingen steeds moeilijker concessies doen. Voor hun reputaties valt te vrezen. Duitse treinmachinisten verdienen gemiddeld 2.000 euro bruto per maand. Ze vergelijken hun verantwoordelijkheden graag met die van piloten, die maandsalarissen verdienen tot 10.000 euro.

Het conflict wordt met argusogen gevolgd door de sociale partners in Duitsland. De werkgevers zijn benauwd dat als de spoorwegen toegeven, dit tot een ongekende loonronde leidt. Grote, gefuseerde vakbonden vrezen het moment dat de kleine GDL een loonsverhoging voor zichzelf afdwingt die riant afsteekt bij de 4,5 procent die zij, de groten, in harmonie met de werkgevers overeenkwamen. Dan zou een bond als de Vereinte Dienstleistungsgewerkschaft (Verdi), met 2,4 miljoen leden, te kijk komen te staan. Haar voorzitter heeft de Alleingang van de machinisten dan ook afgekeurd.

Die weten echter waarvoor ze strijden. Niet alleen voor loonsverhoging, maar ook voor de toekomst van hun categorale bond. „Als we dit verliezen, kunnen we ons kantoor sluiten en ook opgaan in Verdi”, zei laatst een trotse machinist die al dertig jaar GDL-lid is.

Het publiek begint de ellende bij de S-Bahn en de regionale lijnen zat te worden. „Weer stakingen? Hebben wij nog iets te zeggen?” riep gisteravond een boze reiziger op station Friedrichstrasse in Berlijn, toen werd meegedeeld dat met overlast rekening moet worden gehouden.