‘Tsaar’ Guus maakt Russen trots

Rusland moest tegen Engeland gloriëren om uitschakeling voor de EK-kwalificatie te voorkomen. Guus Hiddink stelde ‘zijn’ Russen in hun hunkering naar geluk niet teleur.

Guus van Holland

Moskou, 18 okt. - De hunkering naar triomf spatte van de tachtigduizend Russische toeschouwers in het Loezhnikistadion van Moskou. Ze zongen niet voorafgaand aan de wedstrijd met het volkslied mee, ze schrééuwden het uit. Rusland moest weer een voetbalnatie worden, Rusland moest van Engeland winnen om niet te worden uitgeschakeld voor de EK-kwalificatie. Rusland moest gloriëren. En Guus Hiddink, hún bondscoach, moest de Russen bijstaan in deze wanhopige hunkering naar geluk.

Als door een ingreep van boven – of was het de toverstok van Hiddink? – zette de Russische ploeg een 1-0 achterstand in de tweede helft in nog geen vier minuten om in een 2-1 voorsprong. In het van gelukzaligheid vibrerende stadion sprongen journalisten juichend op, vielen militairen, politieagenten en toeschouwers elkaar zoenend om de hals en keek Hiddink aan de zijlijn als een oude tsaar naar zijn jonge spelers. Het slotoffensief van de Engelsen had geen resultaat. Rusland won en kan zich bij zeges in Israël en Andorra opmaken voor het EK in 2008. Engeland moet hoopvol toekijken.

Bij het betreden van de perszaal viel Hiddink een ovationeel applaus ten deel. Na elke verklaring klapten de Russische journalisten hun handen stuk. ’s Nachts op straat werd hij toegejuicht, in het restaurant werd op hem gedronken. En telkens bleef de Nederlandse coach zeggen: „Dit is prachtig, maar we zijn er nog niet. Dit is pas het begin. Jullie zullen allemaal moeten meewerken.”

Voor de wedstrijd was Roman Abramovitsj, de rijkaard die niet alleen Chelsea maar vooral het Russische voetbal groot wil maken, nog in de kleedkamer verschenen om de mannen van Hiddink moed in te praten. Maar na een half uur spelen was de verslagenheid groot toen Wayne Rooney Engeland uit een van de spaarzame uitvallen met een prachtige volley naar een 1-0 voorsprong schoot. De Russische spelers krompen net als de duizenden fans op de tribune ineen. Ze hadden beter gespeeld, ze hadden veel aangevallen, ze hadden kansen gehad. Hiddink later: „Dit volk is gauw aangeslagen, zo defaitistisch, als ik niet positief blijf, gebeurt er weinig.”

„Maar’’, zo zei hij ook, „ik heb in de rust gezegd: ga door, blijf aanvallen, schiet, zet de Engelsen onder druk. Als de gelijkmaker komt dan vallen de Engelsen om, daar kunnen ze niet tegen.” En zo geschiedde. De Russen, die met hun technische vaardigheden op het kunstgras beter uit de voeten kwamen dan de Engelsen, verhoogden het tempo. Eerst miste Steven Gerrard nog een droomkans op 2-0. Maar na een half uur greep Rooney de Rus Constantin Zirianov op de rand van het strafschopgebied vast. De Spaanse scheidsrechter Cantalejo gaf een strafschop die de lange, jeugdige invaller Roman Pavlioetsjenko benutte: 1-1. Vier minuten later strafte Pavlioetsjenko een fout van doelman Paul Robinson af: 2-1.

Het voorbereidende werk van Hiddink was beloond. Niet alleen in de kleedkamer, maar ook aan de zijlijn. Vanaf het begin praatte hij op de vierde official en de lijnrechter in. Ook scheidsrechter Cantalejo kreeg voortdurend commentaar. De Spaans sprekende wereldburger wist dat hij deze Spanjaard moest bespelen. Was Cantalejo niet de scheidsrechter die op het WK van 2006 Hiddinks Australische ploeg had benadeeld door uit het niets Italië een strafschop te geven, waardoor de Aussies werden uitgeschakeld? Die man had iets goed te maken, wist Hiddink. Bij het tweede twijfelgeval gaf Cantalejo inderdaad een strafschop.

Terwijl de Engelse bondscoach Steve McClaren zijn gal spuwde op de arbiter en zich hardop afvroeg wat de Engelsen in de tweede helft bezielde, werd Hiddink in de catacomben omhelsd. Hij bleef zijn jonge spelers (gemiddeld 23 jaar) maar prijzen voor hun veerkracht. „Voetballen kunnen ze allemaal heel goed, tactisch zijn ze ook sterk. Maar er is een gebrek aan durf, positivisme en vertrouwen. En als je aan ze uitlegt hoe zwak de Engelse verdedigers zijn, dat Campbell niet wendbaar is, dat de rechtsbenige Joe Cole op links staat, dan wordt hun duidelijk hoe ze kunnen winnen. Ik ben trots.”

De Russen beschikken over prachtige voetballers, zoals aanvaller Andrei Arshavin van Zenith St.Petersburg. Als deze jonge speler aan de bal was, zwol het lawaai op de tribunes onheilspellend aan. Oudere Russen verwezen naar de tijd dat de Sovjet-ploeg in het oude Lenin-stadion (nu Loezhniki) speelde. Dát was pas onheilspellend. Iets jongere Russen verwezen naar de laatste historische triomf, in 1999 op wereldkampioen Frankrijk. Ook zo’n avond.

De Russische president Vladimir Poetin feliciteerde Hiddink en de nationale ploeg na afloop met de „prachtige zege”, die wat hem betreft als „een hoogtepunt voor de sport in Rusland” moet worden beschouwd. Premier Viktor Zoebkov was er ook. In heldhaftige taal had hij voor de wedstrijd de Russen toegesproken.

Maar naar niemand wordt zo goed geluisterd als naar Guus Hiddink. De coach heeft het contract dat hem tot 2010 aan de Russische bond bindt, nog niet getekend. Een kwestie van details, legde hij de Russische pers uit. „Daar draait alles in het voetbal om.” Vervolgens ging hij de nacht van Moskou in, trots als een oude tsaar.