Revanche op de Britse biermarkt

Bierbrouwers Heineken en Carlsberg bereiden een vijandig bod voor op de grootste Britse brouwer Scottish & Newcastle. Heineken slaat daarmee terug op de Britse ‘probleemmarkt’.

Pub in Melbourne in Australië waar Foster’s geschonken wordt, een van de merken van Scottish & Newcastle, de brouwer waar Heineken en Carlsberg op azen. Foto Bloomberg Foster's Group products are pictured at a pub in Melbourne, Australia August 26, 2003. Photographer: Phil Weymouth/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

Amsterdam, 18 okt. - Britten zijn anders. Ze drinken geen pils zoals in Nederland, maar lauw, vlak en schuimloos lager. Bovendien daalt de bierafzet in Groot-Brittannië gestaag. Heineken brouwt geen lagerbier en heeft een hekel aan dalende biermarkten, maar wil desondanks het Britse Scottish & Newcastle overnemen. „Ik vraag me af wat de reden kan zijn”, zegt analist Marco Gulpers van ING Bank. „Ik heb zo mijn twijfels over deze zet van Heineken.” Hij vindt de Britse biermarkt „lastig”. In het eerste half jaar dronken de Britten 5 procent minder bier dan het jaar ervoor.

Gisteren maakte Heineken – daartoe gedwongen door de Britse beurstoezichthouder, na een plotselinge koersstijging van Scottish & Newcastle – bekend dat het samen met het Deense Carlsberg een bod voorbereidt op de grootste Britse brouwer. De schattingen over de prijs liggen rond de 13 miljard euro. Snel nadat het voorgenomen bod publiek werd, wees de leiding van de Britse marktleider het af als „ongewenst en ongevraagd”. Dat stopte de koersstijging van Scottish & Newcastle niet: die schoot gisteren met 19 procent omhoog. Vanochtend kwam daar nog 1 procent bij.

Heineken en Carlsberg lijken al ver te zijn met hun onderlinge gesprekken. Ze willen de overname van Scottish & Newcastle contant betalen, dus zonder uitgifte van nieuwe aandelen. Dit om aandeelhouders gerust te stellen: die houden niet van verwatering van hun belang. Zeker niet de familie Heineken. De dochter van Freddy Heineken, Charlene de Carvalho, heeft via een holdingconstructie een nipte meerderheid in het bedrijf. Als de NV van Heineken een grote overname financiert met de uitgifte van extra aandelen, moet De Carvalho het aandelenkapitaal in haar holding vergroten om haar controlerende belang in de NV te behouden.

Op papier hebben beide brouwers de buit al bijna verdeeld. Carlsberg krijgt de bezittingen van Scottish & Newcastle in Frankrijk (Kronenbourg 1664), Griekenland en Rusland. Voor Heineken resteren de Britse, Belgische, Portugese, Finse en Chinese belangen.

De verdeling van de belangen is opmerkelijk, want Heineken had vijf jaar geleden grote problemen in Groot-Brittannië. Het concern leed er al jaren verlies. In 2004 heeft Heineken er fors gereorganiseerd en de brouwerij bedacht een nieuwe marketingstrategie voor de Britse markt.

Opvallend is ook dat Heineken al jaren geleden liet weten dat het erg graag marktleider wilde worden in een land waar de bierconsumptie wél onstuimig groeit: Rusland. Heineken heeft er de afgelopen vijf jaar veel brouwerijen overgenomen en verkoopt op dit moment al het meeste van zijn bier in dat land. Bestuursvoorzitter Jean-François van Boxmeer aasde op een overname in het rijke Moskou om marktleider te worden in Rusland, maar heeft die ambitie met het akkoord met Carlsberg definitief opgegeven. Van Boxmeer laat de concurrent met Rusland ervandoor gaan.

Carlsberg mag BBH (Baltic Beverages Holding) hebben, marktleider in Rusland, de Baltische staten en belangrijke bierlanden als Oekraïne en Kazachstan. Bekendste merk is Baltika. Per jaar groeit de bieromzet in deze regio met 8 à 10 procent.

Analist Gulpers (ING) vindt alleen de kleine belangen die Heineken zou krijgen in India en China interessant. Wat moet de Nederlandse brouwer bijvoorbeeld met cidermerk Strongbow, dat ook in de boedel van Scottish & Newcastle zit? „Misschien sluit Heineken deze deal omdat de prijs voor hun onderdelen laag is”, oppert Gulpers. „Bovendien veroveren ze op deze manier een leidende positie in Groot-Brittannië”, vindt Gulpers.

Topman Van Boxmeer heeft deze ambitie, overal de nummer één of twee te worden, inderdaad vaak als uitgangspunt genomen. Andere reden voor de overname is waarschijnlijk dat het eigen merk Heineken gebruik kan maken van het fijnmazige distributienetwerk van Scottish & Newcastle. De opbrengst van lagerbier zoals Foster’s is dan minder belangrijk dan de omzetgroei die hierdoor valt te verwachten voor het Heineken-merk.

Heineken hanteert die strategie vaker. Om een positie in een opkomend land te krijgen, moet de brouwer meeliften met andere distributeurs, anders is de distributie onbetaalbaar. In Zuid-Amerika nemen bijvoorbeeld transporteurs van Coca-Cola de flesjes, blikjes en vaten Heineken mee in hun vrachtauto’s. Daarom was het voor Heineken zo belangrijk een brouwer over te nemen in het koopkrachtige Moskou. Op die manier zou Heineken goedkoper zijn dure en winstgevende merkbier in duizenden cafés en restaurants van de Russische hoofdstad krijgen.

ING-analist Gulpers had liever gezien dat Heineken zijn geld had besteed aan de overname van de Turkse brouwerij Efes. Misschien spelen irrationele argumenten voor Van Boxmeer een rol. Als de acquisitie van Scottish & Newcastle slaagt, wordt Heineken, in omzet gemeten, de grootste brouwer ter wereld.

Breaking views: pagina 18

Rectificatie / Gerectificeerd

Lagerbier

In Revanche op de Britse biermarkt (18 oktober, pagina 15) staat dat Heineken geen lagerbier brouwt. Heineken brouwt juist wel lager, maar niet de traditionele Britse ale.