Oranje verspeelt laatste goodwill

Het Nederlands elftal won gisteravond met 2-0 van Slovenië.

Maar de treffers zorgden in Eindhoven niet voor een feeststemming.

Marco van Basten zei het vorige week zelf al: „Alles in dit Oranje is voorstelbaar, maar niets is voorspelbaar.” De bondscoach verraste gisteravond met zijn opstelling voor de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Slovenië (2-0) opnieuw vriend en vijand.

Volgens de voetbalwetten van Van Basten konden Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart en Clarence Seedorf eigenlijk niet samen in een elftal spelen. Sterker nog, het trio begon gisteren in de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Slovenië voor het eerst onder leiding van de huidige bondscoach in de basis. Alleen in een oefenduel met Rusland eerder dit jaar stonden deze drie voetballers een deel van de wedstrijd gezamenlijk in het veld.

Van Basten viel van zijn geloof af. De oud-voetballer van Ajax en AC Milan week voor het eerst af van het klassieke 4-3-3-systeem. Daarmee koos hij voor de individuele kwaliteiten van zijn spelers in plaats van voort te borduren op een speelwijze met een centrumspits en twee vleugelaanvallers.

De speelwijze die het Nederlands elftal hanteerde leek nog het meest op een soort 4-2-4-systeem waarbij de spitsen Klaas-Jan Huntelaar en Robin van Persie aan de zijkanten steun kregen van Seedorf (op links) en Van der Vaart (op rechts). Sneijder zette op het middenveld de lijnen uit en Demy de Zeeuw had een verdedigende rol voor de gelegenheidsdefensie bestaande uit Kew Jaliens, Wilfred Bouma, John Heitinga en Urby Emanuelson.

In de aanloop naar het duel met Slovenië had Van Basten al aangegeven dat Oranje de aanval zou gaan kiezen. Na de nederlaag afgelopen zaterdag tegen Roemenië moest de thuiswedstrijd tegen de Slovenen gewonnen worden. Maar vrijwel niemand had vooraf gedacht dat het Nederlands elftal zo aanvallend zou beginnen als gisteravond in het Philips Stadion het geval was.

De spelers van Oranje waren erop gebrand tegen Slovenië weer wat goodwill te kweken bij het steeds kritisch wordende legioen. De technische staf en de spelers mochten dan naar buiten toe verklaren dat ze niet eens zo ontevreden waren over de verrichtingen tegen Bulgarije, Albanië en Roemenië, maar het Nederlands elftal heeft bij het publiek onder Van Basten aan populariteit verloren.

Oranje begon aardig aan de tiende kwalificatiewedstrijd in Groep G, maar zakte in de tweede helft zo ver terug dat de aanhang zich zelfs massaal afkeerde van het Nederlands elftal. In het eerste half uur speelde Oranje onder leiding van de sterk spelende Sneijder bij vlagen aantrekkelijk voetbal. Na een klein kwartier spelen brak de middenvelder van Real Madrid na een gelukje zelf de wedstrijd open. Sneijder kreeg na een mislukt hakje van Van Persie de bal in de voeten geschoven van verdediger Branko Ilic en kon zo simpel scoren.

Het Nederlands elftal probeerde de voorsprong snel uit te bouwen. Maar na twee gemiste kansen van Sneijder zakte het niveau van Oranje in. Van Basten moest na 26 minuten noodgedwongen de geblesseerde Van der Vaart naar de kant halen voor Arjen Robben, waardoor Seedorf van links naar rechts verhuisde. Toen kort na rust Van Persie ook nog eens naar de kant werd gehaald voor de verdediger André Ooijer was de creativiteit uit het elftal goeddeels verdwenen.

In de tweede helft verspeelden de internationals de goodwill die ze met hun optreden in de eerste helft hadden verdiend. De oranje massa in Eindhoven begon het Nederlands elftal na ruim een uur uit te fluiten. Toen Van Basten de ingevallen Robben weer naar de kant haalde voor Ryan Babel kreeg de bondscoach de hoon over zich heen. „Van Basten die is bang” en „Foppe de Haan”, zongen duizenden teleurgestelde voetbalfans in Eindhoven.

Het Nederlands elftal probeerde zo goed en zo kwaad als het kon de wedstrijd uit te spelen. Van dominant en aantrekkelijk – de manier van voetballen die Van Basten bij zijn aanstelling in 2004 had gepropageerd – was wederom geen sprake geweest. Oranje mocht in de tweede helft zelfs nog een paar keer van geluk spreken dat Slovenië verzuimde een tegentreffer te maken. Kort voor tijd maakte Huntelaar de 2-0, maar dat kon een fluitconcert niet voorkomen.

Het Nederlands elftal is met nog twee wedstrijden voor de boeg (Luxemburg thuis en Wit-Rusland uit) zo goed als zeker van het EK volgende zomer in Oostenrijk en Zwitserland. Maar om de steun van het volk weer terug te winnen zal het Nederlands elftal overtuigender moeten gaan spelen. Oranje heeft onder Van Basten veel te vaak te voorspelbaar gevoetbald.