Is de samenleving wel harmonieus?

De mensenrechtensituatie in China is erg slecht, zegt de Chinese advocaat Teng Biao.

Ondanks druk van de autoriteiten komt hij op voor slachtoffers van het regime.

„Elke keer als er politiek evenement plaatsvind in Peking of er komen wereldleider op bezoek dan is het raak”, zegt Teng Biao. „Dan worden er mensen opgepakt en zonder proces vastgezet. De autoriteiten zijn bang voor oproer en verscherpen de veiligheidscontroles. Dit gebeurde ook voorafgaand aan het congres van de Communistische Partij dat deze week in Peking wordt gehouden.”

Teng is docent aan de Chinese universiteit van politieke wetenschappen en recht in Peking. Hij is in eigen land bekend geworden door als advocaat op te treden in rechtszaken die betrekking hebben op religieuze vrijheid, eigendomsrecht en vrijheid van meningsuiting.

Teng vertelt dat vorige maand een collega door de geheime politie in elkaar is geslagen omdat hij weigerde Peking te verlaten voordat het congres van de Communistische Partij begon. „Ze hebben een zak over Li Hepings hoofd getrokken en hem ontvoerd naar een onbekende plek. Daar hebben ze hem geslagen met elektrische wapenstokken. Ze zeiden dat hij Peking moest verlaten omdat hij problemen veroorzaakt. Maar hij weigert de stad uit te gaan.”

Bent u zelf bedreigd of gemolesteerd?

Toen ik een aanhanger van Falung Gong (in China verboden spirituele beweging, red) verdedigde, ben ik geschopt en geslagen door de rechtbankpolitie, maar niet zo erg als Li. Ik krijg ook wel eens anonieme telefoontjes en e-mails waarin met geweld wordt gedreigd als ik niet stop met een bepaalde zaak.

Waarom zorgden de autoriteiten er niet voor dat u wordt ontslagen door de universiteit, als ze u willen aanpakken?

De politie en de leiding van de universiteit heeft vaak gedreigd dat ik word ontslagen als ik een bepaalde zaak niet opgeef. Maar tot nu toe is het nog nooit gebeurd, want ik ben een beetje beroemd. Als ze me ontslaan zal er veel druk vanuit de Chinese samenleving en door internationale organisaties worden uitgeoefend. Bovendien willen de meeste leiders van de universiteit ook niet dat ik ontslagen word. Ze worden onder druk gezet door de politie. Als de hogere autoriteiten zich ermee zouden bemoeien, zou ik zeker ontslagen worden. Meestal gaat het om een specifieke zaak, of bijeenkomst waar ik niet heen mag. Dan stem ik toe, zodat ik een andere zaak wel kan doen. Het is een constant kat-en-muis-spel.

Wat zegt dit over de mensenrechtensituatie in China?

De situatie is erg slecht. Veel schrijvers en journalisten zitten in de cel om wat ze schrijven. Mensenrechtenactivisten worden geslagen en gemarteld. Religieuze minderheden worden vervolgd. Er worden veel doodstraffen voltrokken. Eerlijke rechtspraak bestaat niet. En de censuur is erg streng.