Historische cocktails en Tijdvak Sjoelen

Nostalgie met een twist, dat is zaterdag de Nacht van de Geschiedenis in Krasnapolsky.

Een Nacht vol interviews, lezingen, quizzen, muziek, spellen en prijsuitreikingen.

De VOC-mentaliteit zal na de consumptie van voldoende VOC’tjes (gin met gember en suikerstroop) allicht een nieuwe betekenis krijgen. Het VOC’tje is een van de historische cocktails die overmorgen geschonken zullen worden tijdens de Nacht van de Geschiedenis. Dit evenement is de afsluiting van de Week van de Geschiedenis, die nu gehouden wordt. Het is een Nacht vol interviews, lezingen, quizzen en prijsuitreikingen.

Cocktails geïnspireerd op de Canon van Nederland en een EasyHistoryLounge: de Nacht is nostalgie met een twist. Schrijfster Nelleke Noordervliet is er niet helemaal gerust op: „Ik beschouw nostalgie eigenlijk als iets verwerpelijks”. Noordervliet houdt zaterdagavond de jaarlijkse Geschiedenis Nu!-lezing. In deze Troonrede van geschiedenisland mag een prominente historicus zijn of haar visie geven op de stand van de geschiedbeoefening en de plaats van geschiedenis in de maatschappij.

Noordervliet koos als onderwerp de rol van de nostalgie in het aankweken van historisch besef. Volgens Noordervliet is de brede belangstelling voor geschiedenis van de laatste jaren vooral een uiting van maatschappelijke onrust. „Nostalgie komt voort uit angst. Met name politici zien de geschiedenis als een soort reddingsboei voor maatschappelijke problemen”, zegt Noordervliet. Ze staat daarom sceptisch tegenover de Canon van Nederland, de verzameling feiten uit de vaderlandse geschiedenis die volgens de regering iedere Nederlander zou moeten kennen. „Ik ben ook geen voorvechter van het Nationaal Historisch Museum”, bekent ze.

Zowel de Canon als het Museum zal tijdens de Nacht waarschijnlijk onontkoombaar zijn. Niet alleen vanwege het Tijdvak Sjoelen (‘schuif Canon-icoon Anne Frank in het juiste vakje’) maar ook door de aanwezigheid van SP-leider Jan Marijnissen en minister Ronald Plasterk. De eerste pleitte voor het Nationaal Historisch Museum en de laatste zette het plan door. Matthijs van Nieuwkerk is gecharterd om de minister te interviewen in het programmaonderdeel ‘De geschiedenis draait door’. Plasterk wees Arnhem aan als locatie van het nieuwe museum en zal die beslissing toelichten. Mogelijk maakt hij ook bekend wie de ‘kwartiermaker’ voor het nieuwe museum wordt. Ook James Kennedy, hoogleraar aan de VU, en knuffelhistoricus Geert Mak zullen aan het gesprek deelnemen.

Marijnissen zal ondertussen een prijs uitreiken, namelijk de Historisch Nieuwsblad/Volkskrantprijs voor het populairste geschiedenisboek. Overigens zijn er zaterdagnacht nog twee andere prijsuitreikingen. Daarnaast is er een serie interviews met leden van het ‘tweede echelon’ publiekshistorici (in de woorden van Nelleke Noordervliet, die zichzelf er ook toe rekent) „die gebeld worden als Geert Mak niet kan”. Zoals daar zijn Herman Pleij, Thomas van der Dunk en Maarten van Rossem, die ook nog over een broer Vincent blijkt te beschikken.

In de EasyHistoryLounge wordt het ‘Petje Op, Petje Af”-spel gespeeld, bekend van het tv-programma Holland Sport. De quiz bestaat uit drie rondes en bezoekers van de Nacht kunnen meedoen. De vragen worden geïllustreerd met archiefmateriaal uit het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum.

Uit de koker van datzelfde instituut komt de voorstelling ‘De Grote Doordraai van Beeld en Geluid’. Initiatiefnemer Machgiel Bakker werkt in het muziekarchief. Tijdens de voorstelling zal hij een vergeten nummer introduceren, en het vervolgens in een nieuw perspectief laten plaatsen door de band La Luna.

„We hebben heel snel de neiging om een nummer opzij te schuiven omdat het niet meer aansluit bij wat we gewend zijn”, vertelt Bakker. „De plaat tikt of de productie is ouderwets. Door er een draai aan te geven – een andere toonzetting, een andere taal voor de tekst – zetten we zo’n nummer in een ander licht.”

Bakker zal bijvoorbeeld een Italiaans nummer uit 1951 in het Nederlands laten uitvoeren door La Luna. Ook zal hij valse muziek behandelen („verbazingwekkend veel platen opgenomen door mensen die niet konden zingen”) en pornomuziek uit de jaren zeventig.

Om 1.00 uur mag iedereen naar huis, gezien de historische reputatie van de nacht (zie kader) misschien wel zo verstandig.

Nacht van de Geschiedenis, 20 oktober. Locatie: Grand Hotel Krasnapolsky, Dam 9, Amsterdam. Aanvang 20.00 u. (19.15 deuren open) tot 01.00 u. Kaarten: 19, 50 euro per persoon, verkrijgbaar via het Uitbureau tel. 0900- 0191. www.nachtvandegeschiedenis.nl