Geen leven zo heerlijk als je eigen leven

Het is op de televisie erg in trek om met iemand van leven te ruilen of door een cursus of een wedstrijd of zoiets iemand anders te wórden – een dame bijvoorbeeld als je een volks meisje bent, een boer als je een stadse jongen bent. Het beantwoordt vast en zeker aan een fantasie die iedereen wel eens heeft. Liefst zou je dan ook door iemand anders’ ogen de wereld bekijken en in iemands gedachten kunnen meedenken, met behoud van je eigen kleine camera-zelf dat zich later herinnert hoe het was om Rita Verdonk te zijn.

Rita Verdonk? Bijvoorbeeld. Al willen geloof ik niet veel mensen met haar ruilen. Las een uitspraak van tv-presentatrice Froukje Jansen die veronderstelde dat het ‘heel heftig’ zou zijn om Rita Verdonk te zijn en eraan toevoegde: ,,Ik snap niet wat zij eraan vindt.”

Zo te zien snapt Rita Verdonk dat zelf best. Ze zegt gewoon „Enneh...maareh...” en dan komt er weer iets waardoor ze toch eigenlijk gewonnen en/of gelijk heeft. Nu zei ze, snijdend, in reactie op de bewering van Mark Rutte dat deze breuk onvermijdelijk was geweest: „Nou eh…als je een leider bent is niets onvermijdelijk”. En we zagen haar meteen alweer in Den Haag Vandaag met vervaarlijk zwart omrande ogen, als een indiaan op oorlogspad, minister Plasterk ondervragen over het gevaar van infiltratie van extremistische moslims in de moslimomroep NMO. Ze deed dat trouwens heel wat beter dan de sukkelige afgevaardigde van de PVV, die hetzelfde probeerde en door Plasterk meteen koeltjes door de wc gespoeld werd. Poosje ruilen met Plasterk? Alleen als je zijn snelle geest erbij krijgt natuurlijk.

Zou ook nog een leuk programma kunnen worden, ‘Politiciruil XL’. Nu was er weer Puberruil XL, een programma dat genomineerd is voor de prestigieuze Prix Europa en op dit moment meestrijdt in de competitie om de prijs voor het beste non-fictie jongerenprogramma van Europa. Is het dan zó goed? Misschien is het nog net iets leuker om naar te kijken als je geen Nederlander bent en niet zo duidelijk elk bekakt haaltje, elke grofheid ziet en hoort. Gisteravond zagen we een hockeymeisje en een campingmeisje van plaats ruilen. Het campingmeisje was volks, nuchter en ontwapenend, ze zei tegen de begeleidende presentator dat ze geleerd had dat je gewoon je zelf moest blijven, „dan mogen ze je graag”. Je mocht haar meteen ook, al was het maar omdat ze dat zo aardig zei.

Het hockeymeisje was trouwens ook niet voor een kleintje vervaard, want hoewel ze het op de camping „gewoon kut” vond (ja, dat zei ze echt – en intussen maar doen alsof ze van een hoger soort planeet komt), organiseerde ze er wel snel een afwasploeg om te doen waar zij geen zin in had.

Ook nog drie jonge homo’s gezien die een paar dagen boer probeerden te worden in Kijk een koe! Het leek wel of ze van hun beroep nicht waren en geen seconde mochten verslappen, de hele tijd poses aannemen, met een geknakt heupje staan, een armpje in de lucht, een grassprietje losjes in de mond, giechelen, kreetjes. Hoogst vermakelijk, vooral toen deze fatjes varkens moesten sorteren en een koe een vaginale pil moesten geven. Dat gíllen. Maar één van de drie deed intussen alles wel heel snel en profi, om daarna weer, alsof hij Oscar Wilde zelf was, tegen een hek te leunen en met een wegwerpend handgebaartje te zingen: „Oh, zo’n varken oppakken is voor mij gesneden kóék, en geen wónder als je m’n exen ziet!”

Al dat ruilen is natuurlijk bedoeld om ieders horizon te verruimen – de boeren die de jongens op bezoek kregen, mopperden al dat iedereen maar van alles vindt van boeren, van mest, van varkens, maar dat ze ‘geen idee’ hebben. Het onbedoelde neveneffect is ook dat eigenlijk iedereen die je ooit in zo’n programma ziet, ongelooflijk tevreden wordt met zijn of haar eigen leven. Een andere man, een andere omgeving, andere ouders of ander werk, het is nooit zo fijn als het thuis is.

Discussier mee op nrc.nl/beeldenstorm