‘Commando’s toch in Kandahar’

Nederlandse commandotroepen hebben in 2002 zonder politieke toestemming in Afghanistan deelgenomen aan Operatie Enduring Freedom (OEF). Dat meldde het VPRO-radioprogramma Argos vandaag.

Volgens Argos maakten de Nederlanders deel uit van Task Force K-Bar, een internationale eenheid van special forces die opereerde vanuit de zuidelijke stad Kandahar en die een hoofdrol speelde in operatie Anaconda, de laatste grootste veldslag tegen de Talibaan in maart 2002.

Na de aanslagen op 11 september 2001 besloot de Nederlandse regering om niet met grondtroepen deel te nemen aan operatie Enduring Freedom. Wel stuurde Nederland in het begin van 2002 militairen naar Afghanistan voor de internationale stabilisatiemacht ISAF, die zich toen nog beperkte tot Kabul. Ook de circa 30 commando’s die waren toegevoegd aan het detachement mochten het ISAF-gebied niet uit.

Volgens Argos zijn er bewijzen dat ze dit toch hebben gedaan. Zo is er een rapport van Task Force 58, een Amerikaanse maritieme eenheid waarvan eenheden in Kandahar zaten. In een passage staat dat helikopters van de TF 58 missies uitvoerden „voor de special forces van het leger, NAVY-seals, Duitsers, Nederlanders, Nieuw-Zeelanders en Canadezen.” Ook een oorlogsverslaggever die begin 2002 ‘embedded’ was bij de Amerikaanse troepen op Kandahar, zegt Nederlanders te hebben gezien.

De Nederlanders zouden ook vanuit Kabul operaties hebben uitgevoerd buiten het mandaatgebied. Het programma zal daar komende vrijdag over berichten. Zo zouden de commando's verkenningen hebben uitgevoerd op de weg naar Jalalabad, zestig kilometer ten oosten van de hoofdstad. Het programma beschikt over foto’s van tenminste een van deze operaties en over een foto van een sheet van een flap-over, die kennelijk is gebruikt tijdens de voorbereiding van het bezoek van toenmalig minster van Defensie Frank de Grave, in maart 2002. Op de sheet staat: „Wat willen wij aan Frank kwijt’’, maar ook: „Wat willen wij niet kwijt’’.

Het ministerie van Defensie heeft al eerder ontkend dat Nederlandse commando’s hebben deelgenomen aan Enduring Freedom, en blijft daar bij. De woordvoerders van de PvdA, SP, VVD, SP en GroenLinks in de Kamer zeiden meer informatie te willen.

Meer over de missie in Afghanistan op nrc.nl/uruzgan