Kritiek op lijst monumenten wederopbouw

Nederlands grootste particuliere vereniging voor het behoud van cultureel erfgoed, de Bond Heemschut, komt met een eigen lijst van waardevolle gebouwen en objecten uit de wederopbouw.

Volgens directeur Karel Loeff is de groslijst van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) „volstrekt onvoldoende”. Minister Plasterk (Cultuur, PvdA) nam de voorlopige lijst met 101 gebouwen en objecten gisteren in ontvangst. Een definitieve selectie volgt nog.

Architectuurhistoricus Loeff vindt dat de RACM „veel te star” te werk is gegaan. „De opdracht was: selecteer er honderd. Dat hebben ze keurig gedaan. Met als gevolg dat een groot deel van het cultuurhistorische erfgoed in de provincies over het hoofd is gezien.” Honderdvijftig vrijwilligers van Heemschut zullen de komende weken een eigen lijst opstellen. Die lijst zal begin volgend jaar aan Plasterk worden aangeboden.

Loeff verzet zich ook tegen de getrokken grens van 1958. „Formeel eindigde de wederopbouw in 1965, niet in 1958. Ook daardoor zijn vele waardevolle kerken, hotels, scholen, fabrieksgebouwen en raadhuizen ten onrechte buiten de boot gevallen.” Een gebouw of object moet minimaal vijftig jaar oud zijn om in aanmerking te komen voor rijksbescherming.

Adjunct-directeur Joep Habets van de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) zegt vooral opgetogen te zijn dat „tal van waardevolle gebouwen nu eindelijk herkend en erkend zijn”. Maar hij waakt wel voor „de drang tot conserveren”. Habets: „Voorkomen moet worden dat het lege gebouwen worden, een soort museumstukken waar niets meer mee gebeurt. Dat zou zonde zijn. Deze objecten ademen vitaliteit en ook die moet behouden blijven.”

Als voorbeeld noemt Habets de Lijnbaanhoven in het centrum van Rotterdam. De gemeente heeft vergevorderde plannen om deze karakteristieke winkelstraat, inclusief de bovenwoningen, te herbouwen. Het Rotterdamse college liet gisteren weten weinig te voelen voor een monumentale status van de Lijnbaan.

Hele monumentenlijst en foto’s op nrc.nl/binnenland