Johan Simons leider Duits topgezelschap

De Nederlandse theatermaker Johan Simons wordt de nieuwe intendant van de Münchner Kammerspiele, een van de grote, vooraanstaande toneelgenootschappen van Duitsland.

Dat is gistermiddag in München bekendgemaakt. De gemeenteraad van München moet zijn benoeming nog goedkeuren, maar naar verwachting is dat een formaliteit. Zijn werk in de Beierse hoofdstad begint pas in september 2010, als hij huidige intendant Frank Baumbauer opvolgt.

Simons (61) is van plan om de Münchner Kammerspiele internationaler te maken. Hij wil andere culturen binnenhalen, en daarmee theater maken dat het hart raakt. „Een wereld scheppen waarin het denken een lust is”, meldt vandaag de Münchner Merkur. Simons zegt tegen die krant zich te verheugen op zijn nieuwe werkplek. Als 18-jarige boerenzoon maakte hij zijn eerste reis naar het buitenland. Bestemming: München.

De Duitse reacties op Simons’ aanstaande benoeming zijn enthousiast. De in München verschijnende Süddeutsche Zeitung prijst vandaag de vakkennis en het grote netwerk van Simons: „Hij is de vertegenwoordiger van elementair verhalend theater; uiterlijk een boom van een man, gevoelig en geneigd tot zelfkritiek – een zachtaardige reus”.

De Münchner Kammerspiele is een top-ensemble van circa dertig acteurs en driehonderd werknemers. Thuisbasis is het in Jugendstil gebouwde Schauspielhaus aan de Maximilianstrasse in het centrum van München. Dit theater met zijn ruim zevenhonderd zitplaatsen geniet een reputatie van grote intimiteit.

Simons, geboren in het Zuid-Hollandse Heerjansdam, werd beroemd met zijn groep Hollandia. Sinds 2005 werkt hij voor NTGent. Sinds de Duitse tournee van De val van de goden (1999), zijn bewerking van een film van Visconti over een Duitse fabrikantenfamilie in nazi-tijd, is zijn ster in het Oosten rijzende. Met zijn enscenering van Anatomie Titus van Heiner Müller maakte hij in 2003 zijn entree bij de Münchner Kammerspiele. Simons werd in 2004 door vakblad Theater Heute uitgeroepen tot ‘regisseur van het jaar’. Triomfen vierde hij ook met Elementarteilchen van Michel Houellebec, dat werd geselecteerd voor het Theatertreffen en waarvoor hij een Oostenrijkse theaterprijs kreeg. Nu maakt hij ieder jaar een regie in München. Maar hij werkt ook in Berlijn, Stuttgart, Wenen en voor het festival de Ruhr Triënnale. Duitse criticus Peter Michalzik verwoordde twee weken geleden in deze krant waarom Duitsland van Simons houdt: „Johan Simons is een filosoof en tegelijkertijd zo direct, helder en sterk als een rocker. Duitse regisseurs zijn veel aangepaster”.

Simons geldt als een uitgesproken Europese theatermaker. Hij is gewend met acteurs van verschillende nationaliteiten te werken, en hij snijdt politieke thema’s aan die in in heel Europa spelen, zoals moslimterrorisme en de tegenstelling tussen de Europese burgers in hun glazen stolp en de niet-westerse verworpenen daarbuiten.