Honderd stellen met een kinderwens

Het nieuwe programma Babyboom volgt een jaar lang honderd stellen met een kinderwens. De NCRV-serie opent met een collectieve zwangerschapstest. Moet je zo’n intiem moment wel verheffen tot massa-evenement op televisie?

In een tv-studio dopen honderd stellen met een kinderwens tegelijkertijd een staafje in een potje urine. Deze collectieve zwangerschapstest is te zien in de eerste aflevering van de tiendelige NCRV-serie Babyboom. Ogen kijken gespannen of verwachtingsvol. Dan golven de emoties door de ruimte: luid gesnik, gedesillusioneerde blikken in het niets, maar ook gelach en hard gejuich. Het contrast aan gevoelens is groot. En de camera registreert alles, terwijl Elvis Costello met melancholieke stem Oh, my baby, baby zingt.

Het levert indringende beelden op, maar moet je zo’n intiem moment wel tot massa-evenement verheffen? „In het echt waren de emoties honderd keer heftiger dan we hebben geregistreerd”, zegt eindredacteur Nicolette Bloembergen van Babyboom. „Natuurlijk speelde de confrontatie met elkaars uitslag een rol bij de heftigheid van de reacties. De scheidslijn tussen vreugde en verdriet was maar heel klein. De mensen die meededen hadden kunnen zeggen: dit wil ik niet. Toch heeft niemand de collectieve test als zodanig zo heftig of negatief ervaren dat ze zijn afgehaakt.”

De dunne scheidslijn tussen hoop en wanhoop is een van de rode lijnen in Babyboom, waarin presentatrice Caroline Tensen een jaar lang honderd stellen met een kinderwens volgt. In elke aflevering zijn studiogesprekken, interviews thuis, reportages en commentaar van deskundigen met elkaar versneden. Wat zijn bijvoorbeeld factoren die een rol spelen bij wel of niet zwanger worden? Ook sekstechnieken komen, met een knipoog, aan bod: welke standjes helpen mee om in verwachting te raken? „Niet bovenop zitten”, beweert een vrouw giechelig. „Dan werkt de zwaartekracht tegen.”

De geportretteerden hebben verschillende achtergronden. In de eerste aflevering worden twintigers Diana en Jeroen, beiden fanatieke supporters van Ajax, geportretteerd en zakenman Arnoud en zijn vrouw Correty, die meer dan twintig jaar in leeftijd verschillen. In de tuin van hun villa wil Arnoud een speeleiland en een crosscircuit voor driewielers gaan aanleggen. Zijn vrouw is bezig met hormoonkuren want zwanger worden lukt maar niet.

Een script was er niet voor de reeks. De makers haakten in op gebeurtenissen en de stellen namen contact op met de redactie als er ‘iets’ stond te gebeuren: de eerste echo of een bezoek aan de gynaecoloog. „We konden niet honderd verhalen van a tot z tonen. Dertig stellen hebben we intensief gevolgd”, zegt Bloembergen.

Volgens Suzanne Kunzeler, manager amusement/infotainment bij de NCRV, is er veel gediscussieerd over de inhoud om voor evenwicht te zorgen tussen de nieuwsgierigheid van de televisiemaker en de privacy van de geportretteerde. „In aflevering één hebben we een scène geschrapt omdat we vonden dat die te ver ging. De geïnterviewden konden de impact van hun uitspraken niet overzien.” Bij het zoeken naar balans was persoonlijke smaak leidend. „Je gaat af op je eigen gevoel of iets kan of niet.”

Belangstelling voor zwangerschappen en kinderen past in een traditie in de volkscultuur, zegt communicatiewetenschapper en etnoloog Stijn Reijnders. Hij deed onderzoek naar de overeenkomsten tussen volkscultuur en tv-amusement. „Vroeger laafden mensen zich aan geruchten over zwangerschappen aan het hof en gingen pamfletten rond waarin bekend werd gemaakt dat de koningin zwanger was.”

In de huidige mediacultuur zijn zwangerschappen en kinderen volgens hem bij uitstek populaire onderwerpen. „Roddelbladen en tabloid-tv trekken er veel publiek mee”, zegt hij. „Een documentaire over een verre oorlog staat verder van mensen af dan een verliefd stel dat kinderen wil.”

Toch dient Babyboom volgens de makers ook een maatschappelijk belang. De serie houdt een spiegel voor. „Mensen denken dat ze in een maakbare wereld leven en dat ook een zwangerschap maakbaar is”, zegt Bloembergen. „Een kind krijgen wordt als een vanzelfsprekendheid gezien. En anders is er nog altijd IVF. Maar feitelijk is dat natuurlijk niet zo. Kansen op zwangerschap nemen af als je ouder wordt. Veel hoogopgeleide vrouwen hebben geen idee hoe hun eigen cyclus werkt. Ze weten niet wat hun vruchtbare periode is.”

Paren met vruchtbaarheidsproblemen zijn relatief oververtegenwoordigd in Babyboom. Gemiddeld kampt 20 procent van de Nederlandse stellen met vruchtbaarheidsproblemen. Voor de paren in de serie ligt dat percentage op 40.

Gynaecoloog Rob Bots, hoofd van de afdeling fertiliteit van het St. Elisabethziekenhuis in Tilburg, is als deskundige aan het programma verbonden. „Ik leg al dertig jaar uit aan mensen die geen kinderen kunnen krijgen wat de oorzaken zijn. Mensen weten nog steeds heel weinig van vruchtbaarheid af”, zegt hij. „Met deze serie wilde ik de gok wagen. Op een speelse wijze is heel veel informatie verweven in de afleveringen. Babyboom is niet alleen een tearjerker, want dan had ik niet meegewerkt. En dat er veel verdriet is bij de mensen bij wie het niet lukt zie ik dagelijks. Het is goed dat die pijn eens over het voetlicht komt.”

Babyboom, vanaf 18 oktober, 20.30 uur, Nederland 1