Beter één zwijn in ’t bos, dan tien op de snelweg

De Tweede Kamer praat vandaag verder over het teveel aan zwijnen op de Veluwe.

Schade aan boerenbedrijven zou moeten worden vergoed.

In het verslag over een zwijnenjacht op de Veluwe in nrc.next van maandag 15 oktober is onder meer te lezen wat de Dierenbescherming, de Faunabescherming en de Partij voor de Dieren vinden van de discussie over de jacht op wilde zwijnen. Maar de oplopende discussie over de vorm van jagen leidt helaas niet tot een afdoende oplossing voor het werkelijke probleem van het zwijnenoverschot.

Dat er sprake is van problemen, laten de cijfers wel zien. Een natuurlijk evenwicht is mogelijk bij circa achthonderd zwijnen op de Veluwe, en in Limburg is er plaats voor ongeveer zestig zwijnen in het leefgebied de Meinweg. De geschatte aantallen zijn echter vier- à zesduizend op de Veluwe en drie- à vierhonderd in Limburg. Op de Veluwe zijn dit jaar al meer dan vijfhonderd zwijnen aangereden.

Volgens minister Verburg (Landbouw, CDA) is bovendien het verspreiden van besmettelijke ziekten, zoals varkenspest, een reëel gevaar; een gevaar dat er bovendien voor kan zorgen dat de Nederlandse varkensexport wordt stilgezet.

Maar niet alleen onze veiligheid is in het geding. Ook de schade door het almaar toenemende aantal voedselzoekende dieren neemt fors toe. Een aantal campings heeft al schadeposten van meer dan vijftigduizend euro. Maar ook landbouwbedrijven, landgoederen en particulieren zijn geconfronteerd met ernstige beschadigingen van hun terreinen.

De schade die op campings wordt aangericht door de overpopulatie van wilde zwijnen, wordt – anders dan voor de landbouw – niet of slechts gedeeltelijk vergoed. Ook boeren zien trouwens hun verzoekschriften om een tegemoetkoming vaak afgewezen. De boeren moeten bewijzen dat ze hun perceel omrasterd hebben, dat ze voldoende preventieve verjaagmiddelen hebben ingezet – zoals geluiden, prikkeldraad en eigen jacht – en dat jagers hun best hebben gedaan om de schade te voorkomen.

Een gebied met duizenden zwijnen méér dan het aankan, vraagt om effectieve beheermethoden, omdat de mogelijkheden van wildbeheer blijkbaar ontoereikend zijn. Als druk- of drijfjacht volgens deskundigen de oplossing is, dan ben ik daar zeker niet tegen. Maar de oplossingen mogen breder worden gezocht; dus ook in de inrichting van de buitengrenzen van de Veluwe zoals rasters bij snelwegen en bedrijven, en in een bredere samenspraak tussen gebiedsbeheerders.

Zolang over de vorm van populatiebeheer echter nog (politieke) discussie gaande is, moet alle door de zwijnen aangerichte schade, ook die op recreatiebedrijven, in aanmerking komen voor vergoeding. De veiligheid van mens en dier is erbij gebaat dat de politiek haar verantwoordelijkheid neemt en effectiviteit opnieuw in balans brengt met ethiek.

Joep Thönissen is directeur van RECRON, de branchevereniging van ruim 1800 ondernemers in de toeristische en recreatieve sector.

Lees het gisteren in nrc.next verschenen artikel over zwijnenjacht op nrc.nl/binnenland.