Jurowski maakt weer veel indruk

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Vladimir Jurowski m.m.v. Nikolaj Znaider, viool. Gehoord: 12/10 Concertgebouw Amsterdam.

Na teleurstellende gastdirecties van Paavo Järvi en Daniel Harding bij het Concertgebouworkest stond daar vrijdag Vladimir Jurowski (35), de Russische kampioen onder het jonge toptalent en sinds kort de chef-dirigent van het London Philharmonic Orchestra. Jurowski dirigeerde één keer eerder met veel succes in Amsterdam en drie keer in Rotterdam, in januari nog Brittens Sinfonia da requiem en Mahlers Das klagende Lied.

Het eenmalige Amsterdamse concert in de avontuurlijke A-serie bestreek in drie stappen de hele vorige eeuw: het Vioolconcert van Carl Nielsen (1911), de Symfonische dansen (1940) van Sergej Rachmaninov en zeroPoints van Peter Eötvös (1999). Kenmerkend voor alle stukken zijn veelvuldige wisselingen in stijl en klank, die veel vergen van de uitvoerenden.

Het nieuwste stuk is inmiddels in ons land een eigentijdse classic: Ed Spanjaard dirigeerde zeroPoints vier jaar geleden bij het Concertgebouworkest, Eötvös zelf liet het in in 2004 Rotterdam horen met de Junge Deutsche Philharmonie.

Op de grens van twee eeuwen schreef Eötvös zeroPoints in 1999 voor het London Symphony Orchestra en droeg het op aan Pierre Boulez, die in 2000 de première dirigeerde. Eötvös kijkt terug op de avantgardistische muziek van de laatste helft van de twintigste eeuw – van stil geruis tot massieve klankmassa’s – en opent met een groot en gevarieerd bezet orkest een raam naar een nieuw millennium met een indrukwekkende veelheid aan klankkleuren, gerealiseerd met kracht en spanning.

Het Vioolconcert van Nielsen, lijkt in medias res te beginnen met een cadens en is daarna eigenlijk alleen nog een lange reeks cadensen en toegiften, al of niet met orkestbegeleiding. Nikolaj Znaider, een absolute topviolist, realiseerde op fenomenale wijze zowel een lange lijn als minutieuze aandacht voor de vele subtiele klankschakeringen. Het publieke succes was groot, als toegift klonk een Sarabande van Bach.

De Symfonische dansen van Rachmaninov, met een saxofonist in het orkest, overweldigden met briljant orkestspel, groots gedirigeerd door Vladimir Jurowski.