Instortende decorstukken en functieloos naakt

Wuivend graan van Wim T. SchippersTournee t/m 20 jan. Info: www.humstu.nl.

„Een aaneenschakeling van onderbrekingen”, noemt de moderator de lezing Wat doen wij ertoe? die hij voor deze avond heeft georganiseerd. Emeritus hoogleraar prof. dr. Henrik van Woerdekom zou spreken over de evolutie der ethiek. Maar de populaire wetenschapper dwaalt zijpad naar zijpad door de geschiedenis van de wetenschap, en stuit slechts tweemaal kort op zijn aanvankelijke onderwerp. Bovendien zitten zijn moeder, zijn nieuwe vriendin, zijn ex en zijn dochter in de zaal. Zij onderbreken de lezing vanuit de zaal doorlopend met onthullende kritiek op Van Woerdekom, totdat iedereen vechtend en schreeuwend in de coulissen verdwijnt.

Wuivend graan, het lang verwachte nieuwe toneelstuk van komisch genie Wim T. Schippers, is nauwelijks te kwalificeren als toneelstuk. En dat is een compliment. Van Schippers verwacht je immers geen avondje toneel met een begin, een midden en een eind. Van Schippers verwacht je chaos en anarchie in de geest van Dada en Duchamps.

Aardig aan Wuivend graan is dat Schippers hierin volop zijn wetenschappelijke belangsteling kwijt kan. Hij gaf zelf vorig seizoen een reeks gastcolleges op de Universiteit van Tilburg. Schippers belangstelling is breed maar serieus. Wat Van Woerdkom in zijn lezing te berde brengt zou best wel eens op Schippers’ eigen lezing kunnen lijken. Zijn worsteling met de zingevingsvraag zit erin, alsmede het moeilijke maar onvermijdelijke aanvaarden van de nietigheid van de mens. Zijn weerzin tegen de claim op de alleenverkoop van moraal door de godsdiensten, en het onderuithalen van de claim dat het hebben van een moraal uniek menselijk is, en dat dit de mens boven de natuur plaatst.

Bovenal bieden Schippers en regisseur Titus Tiel Groenestege een enerverende avond met veel verbale humor, subversieve meligheid en aangename slapstick. Als ode aan zijn eigen oeuvre laat Schippers twee stijlmiddelen langskomen die hem beroemd maakten in de jaren zeventig: instortende decorstukken en functieloos naakt. Titus Muizelaar, die de hoogleraar speelt, is eigenlijk een te slordige acteur voor Schippers’ precieze teksten, maar hij slaat zich toch overtuigend door de enorme lappen tekst heen. En hij heeft de juiste gemoedelijke kwajongensuitstraling om de charmante schuinsmarcheerder tot middelpunt van de avond te maken. Kees Hulst, met snor, speelt zo raak een bemoeizieke, opdringerige moderator, dat hij de hele voorstelling meesleept en optilt. Hulst toont zich hier de ideale Schippers-speler.