Inefficiënte Airbus

Het Europese lucht- en ruimtevaartconcern Eads, eigenaar van Airbus, slaagt er niet in om een normaal, transparant bedrijf te worden, ondanks beloften van politici tot beterschap. Begin deze maand meldde de Franse toezichthouder dat managers van Eads op grote schaal aandelen hadden verkocht voordat vorig jaar werd aangekondigd dat de productie van het grootste passagiersvliegtuig ooit, de A380, negentien maanden zou worden uitgesteld. In die tijd dumpte ook het defensiebedrijf Lagardère aandelen bij een Franse spaarbank van de overheid. Ook het Duitse Daimler bood aandelen aan. Daarna stortte de koers van Eads in. De kopers van de aandelen moeten nu de verliezen dragen.

Dit schandaal is bekend geworden nu er eindelijk weer goed nieuws is. British Airways heeft voor de Airbus 380 gekozen. Het eerste exemplaar kon vandaag eindelijk aan Singapore Airlines worden afgeleverd. Concurrent Boeing moest de levering van zijn nieuwe vlaggeschip, de Dreamliner, met zes maanden uitstellen.

Maar Eads wordt nog steeds geplaagd door rivaliteit tussen de Franse en Duitse overheden die aandelen bezitten. Gelukkig is de Franse beurstoezichthouder onafhankelijk genoeg om een onderzoek in te kunnen stellen naar ongeoorloofde handel met voorkennis in aandelen Eads. Het Franse parlement verhoort betrokkenen.

De achterdocht van sommige parlementariërs jegens met elkaar verweven politieke en particuliere belangen is begrijpelijk, zolang de overheden zich intens met Eads bemoeien. President Sarkozy is er deze zomer hooguit in geslaagd om met bondskanselier Merkel een wapenstilstand overeen te komen. Weliswaar is de oorspronkelijk tweehoofdige Duits/Franse leiding van Eads opgeheven en staat er nu een Fransman aan de top van Eads, terwijl een Duitser Airbus bestiert. Maar bij de volgende benoemingsronde begint de politieke wrijving weer opnieuw. Sarkozy streeft er nog steeds naar om fabrieken in Frankrijk open te houden, ook al zijn ze niet efficiënt. Als er meer geld nodig is, wil de Franse staat weer aandelen kopen.

Kennelijk kunnen bouwers van grote passagiersvliegtuigen niet zonder enige vorm van staatssteun. Ook de enige directe Amerikaanse concurrent van Airbus, Boeing, wordt mede overeind gehouden door lucratieve defensiecontracten. Deze staatssteun zou onnodig moeten zijn. Anderzijds zou het slecht zijn voor de markt als er één concern over zou blijven.

De Frans/Duitse rivaliteit binnen Eads is een peperduur concurrentienadeel vergeleken bij Boeing. Twee Europese overheden zouden beter moeten weten. De euro is al duur genoeg. Beide landen zijn het meeste gebaat bij een levensvatbare vliegtuigindustrie die zijn bedrijfsstrategie niet afstemt op politieke achterbannen maar op een zo efficiënt en goedkoop mogelijke en productie. Anders blijft het wachten op het volgende schandaal.