Een leider is er, nu alleen de partij nog

De burgemeester van Rome wordt de leider van de nieuwe centrum-linkse partij in Italië. Hij vormt een bedreiging voor de rechtse Berlusconi én voor de centrum-linkse premier Prodi.

Rome’s burgemeester Walter Veltroni brengt zijn stem uit. Foto AFP Rome's Mayor Walter Veltroni and candidate to lead the new Democratic Party smiles to the press during his vote, in central Rome, 14 October 2007. Polls opened in Italy at 7:00 am (0500 GMT) and were to close at 8:00 pm on Sunday to choose the leader of Italy's new Democratic Party, a merger of the left's two main parties, with Rome Mayor Walter Veltroni tipped to win. AFP PHOTO / ANDREAS SOLARO AFP

De burgemeester van Rome, Walter Veltroni (52), is gisteren gekozen tot leider van de nieuwe Italiaanse Democratische Partij. Hij zal de centrum-linkse uitdager van Silvio Berlusconi worden bij de volgende verkiezingen. De grote vraag is of hij premier Romano Prodi niet te zeer in de wielen gaat rijden.

Alle Italianen, links én rechts, van zestien jaar en ouder mochten gisteren stemmen op de kandidaat-leiders voor de Democratische partij. Een systeem dat uniek is in Europa. 3,3 miljoen burgers namen de moeite. Driekwart stemde voor Veltroni die zich zeer tevreden toonde: „Voor Romano Prodi en voor mij is vandaag een droom gerealiseerd. Vanaf vandaag begint een nieuwe en prachtige geschiedenis.”

De partij die hij sinds gisteravond leidt, moet echter nog helemaal worden gevormd. De romp bestaat uit de twee grootste centrum-linkse regeringspartijen, de Democraten van Links en La Margherita. De zeven kleine andere groepen die deel uit maken van Prodi’s regeringscoalitie wensten vooralsnog niet deel te nemen aan de nieuwe Democratische Partij.

Op 27 oktober is de oprichtingsvergadering van de Democratische Partij. Deze moet de geplaagde sociaal-democratie in Italië weer nieuw elan geven, nu centrum-links in de peilingen op een historisch dieptepunt staat.

Veltroni heeft in zijn campagne aangegeven dat hij voor een „heuse revolutie” zal zorgen. „Verandering” is zijn sleutelwoord. Zo zal de helft van de functies in de partij in de toekomst door een vrouw worden bezet. Veltroni wil ook het aantal ministers en staatssecretarissen in de regering Prodi verminderen. Nu zijn dat er dat meer dan honderd; verspilling vinden veel Italianen.

Premier Prodi reageerde onlangs geërgerd op Veltroni’s voornemen: „Over de samenstelling van de ministersploeg, beslis alleen ik.” Prodi leek gisteren ook enigszins overvallen door de grote opkomst en steun voor Veltroni. Halsoverkop nam hij de trein van Bologna naar Rome om erbij te zijn toen Veltroni op het schild werd getild. „Dit is ook mijn succes, want ik heb de Democratische Partij altijd eerder gewild dan wie ook”, zei de premier die zich inderdaad al sinds 1996 inzet voor de vereniging van de centrum-linkse krachten. „De regering”, aldus Prodi, „komt versterkt naar voren uit deze verkiezing.”

Veltroni zwoer direct zijn „totale trouw aan de regering die goed werk aan het verrichten is”. Hij zei dat zijn relatie met Prodi „schokbestendig” is.

Maar de toekomstige samenwerking zal problematisch zijn. „Het is een tandem die nog helemaal moet worden gebouwd en dat zal niet makkelijk zijn”, zo geven ook de medewerkers van Prodi toe.

Grote vraag is hoe de nieuwe machtige partijleider Veltroni zich zal opstellen ten opzichte van de regering. Hij omschreef de grote opkomst als een overwinning op de „anti-politiek” die de laatste maanden onder leiding van de komiek Beppe Grillo de wind in de rug heeft. „Wij zijn het antwoord op de antipolitiek”, zei Veltroni in zijn toespraak.

Dat zal hij moeten waarmaken. Hij zal zich moeten profileren als een nieuwe leider met nieuwe oplossingen. En dat zal de positie van Prodi verder verzwakken. Het is afwachten tot wanneer en tot hoever het in Veltroni’s belang blijft om de regering Prodi te steunen. Nu nog staat oppositieleider en ex-premier Silvio Berlusconi ruim voor in alle peilingen. Maar zo gauw Veltroni het gevoel krijgt dat hij Berlusconi kan verslaan, zullen de dagen van Prodi geteld zijn.