Dubbele lotje getikt

Ik lees het voor het slapen gaan voor: ‘Toen Shirley Temple een klein meisje was van zeven of acht jaar, was ze als filmster al beroemd over de hele wereld en de firma’s waarvoor ze werkte, verdienden miljoenen dollars met haar. Maar als Shirley met haar moeder naar een bioscoop wilde gaan om een nieuwe Shirley Temple-film te zien, lieten ze haar niet binnen. Ze was nog te jong. Dat was verboden. Ze mocht alleen maar voor de film spelen. Dat mocht wel. Daarvoor was ze oud genoeg.’ Het is een kritische passage uit Das doppelte Lottchen van de Duitse schrijver Erich Kästner.

Zo ging dat in het Amerika van de jaren dertig van de vorige eeuw. Maar de Shirley Temple’s van deze eeuw bestaan ook. Eén van hen zo weten we sinds kort, heet Ahmad Khan Mahmoodzada. Hij komt uit Afghanistan, is twaalf jaar en de hoofdrolspeler in de Amerikaanse verfilming van Khaled Hosseini’s bestseller The Kite Runner (De Vliegeraar). Na het spelen van een omstreden scène in die film is hij zijn leven in Afghanistan niet meer zeker. En dus heeft filmstudio Paramount zijn verantwoordelijkheid genomen en wordt het jongetje tot zijn achttiende in ballingschap onderhouden. Maar in Amerika kan hij niet terecht. Want, hou je vast, dat land erkent geen vluchtelingen uit Afghanistan!

Nu vraag ik je! Dat ontketent er een oorlog. Dat levert filmmakers aan die er potentiële kaskrakers maken. En dat weigert bedreigde acteurs die dat succes mogelijk helpen maken de toegang tot eigen land?!

De Verenigde Staten doen ons geloven dat het niet anders kan. Zij hebben immers ‘met succes’ de Talibaan verdreven. En dus is het er veilig en hebben Afghanen hun vluchtelingenstatus verloren. Dat de situatie op de grond het tegendeel bewijst, doet hier niet ter zake.

‘Ze verdienden miljoenen met hem, maar ze lieten Ahmad niet binnen. Hij kwam uit Afghanistan. Dat was verboden. Hij mocht alleen maar voor de film spelen. Dat mocht wel. Daarvoor was Afghanistan goed.’

Floris-Jan van Luyn

Floris-Jan van Luyn is journalist en filmmaker en oud-correspondent van NRC Handelsblad in China.