Bärtsch: alles lijkt op alles

Concert: Nik Bärtsch Ronin. Gehoord: 12/10 BIMhuis. VPRO Radio 6: 26/10 22-24 uur: Ronin in Lissabon.

Funkmuziek die zo strak is dat er niet op wordt gedanst. Minimal music met een knallend geluidsvolume. Wie die twee dingen tegelijk wil horen zit goed bij het kwintet Ronin van de Zwitserse pianist Nik Bärtsch dat het afgelopen weekeinde in Nederland speelde.

De muziek is afkomstig van de ECM-cd Stoa, al was dat niet zeker omdat Bärtsch geen informatie over het repertoire gaf en zijn muziek zich moeilijk nestelt in het geheugen. Dat laatste is te wijten aan het lage liedjes-gehalte. Bärtsch zelf doet op de vleugel of de Fender Rhodes nog wel iets aan melodievorming, maar de rest van Ronin is uitsluitend bezig met ritme. De twee slagwerkers, de elektrische-bassist en zelfs de rietblazer die op bas- en contrabasklarinet uitsluitend lage poepjes produceert.

Dat de laatste zich van de naam Sha bedient en voortdurend in het donker staat, onderstreept dat de bemanning van Ronin er eigenlijk niet toe doet. De musici zijn slechts onderdelen van een machine die bij slijtage kunnen worden vervangen.

De stukken die worden gespeeld – is dit ‘module 36’ ? – lijken op elkaar als de bouwnummers in een flatgebouw. In het ene woningtype is het balkon wat groter en het andere heeft misschien een extra venster of een tweede toilet. Maar ze zijn allemaal even hoog, hebben allemaal dezelfde deuren en gebruiken allemaal dezelfde lift.

Nik Bärtsch is dus helemaal bij de tijd, die in het heldere Zwitserland – van koekoeksklok tot klikkende bankkluis – extra veel betekenis heeft. In zijn muziek is alles onder controle. Zo ook bij het lichtplan dat daar hermetisch aan vast zit, van volledig rood tot lila strepen en als frivoliteit soms een vleugje voorjaarsgroen. Wie zich er helemaal aan overgeeft, kan in trance geraken, net als bij ‘onze’ Slagerij van Kampen. Maar je moet er niet aan denken wat er gebeurt als de stroom uitvalt.