Lachen

Ook deze week, in Noordwijk, was Clarence Seedorf weer het milde herfstzonnetje. Zou hij boeddhist zijn geworden? Niets lijkt hem nog te raken. Clarence vindt alles goed, inclusief het getreiter van Marco. Wel tien keer is hem de afgelopen dagen de vraag gesteld of hij dan niet boos is over zijn mistige rol in het Nederlands elftal. „Boos? Hoe doe je dat?”

Zelfs het grijnzen is hem vergaan. Ik zie de international nog alleen lachen. Een doorverwijzende lach naar coach, collega’s en fans, dat wel. Seedorf: een cursus positivisme. Op den duur ga je nog denken dat lankmoedigheid een houding van hogerhand is. Misschien een godsgeschenk.

Eigenlijk hoort de middenvelder van AC Milan op ontploffen te staan. Sinds zijn rentree bij Oranje heeft hij niet één kwalificatiewedstrijd in de basis gestaan. Af en toe mocht hij invallen, en dan nog in de laatste vijf minuten. In het laatste duel met Albanië zat hij de gehele wedstrijd op de bank. Albanië, zegt u? Juist, het land waar ze nog met een varkensblaas voetballen. Maar ook na die vernedering nam Clarence alweer met een brede lach het vliegtuig naar Milaan.

Zijn knieval voor Van Basten moet zowat de grootste smartlap zijn in de Nederlandse voetbalhistorie. Dat hij na de slepende negatie van de bondscoach nog voor Oranje wou aantreden, had al iets van slavengedrag. Een speler met vier Champions League-titels achter zijn naam, ook nu nog strateeg van het grote AC Milan, staat niet te bedelen voor een shirt van Nationale Nederlanden. Die laat zijn komst naar Huis ter Duin afsmeken. Met garantie dat hij altijd speelt. Overigens is Seedorf ook nog zakenman – hij kan zijn tijd beter gebruiken dan op de reservebank van het Nederlands elftal te zitten. Elke wedstrijd voor Oranje kost hem alleen maar geld.

Nog pijnlijker is de aanslag op zijn grootmoedigheid. Hij had zich aangediend als leider, die de youngsters van Van Basten enige sturing kon geven op het veld. Wat meer routine in het spel. De dienende Seedorf.

Het is ooit anders geweest. Toen het triumviraat Seedorf-Davids-Kluivert nog over Oranje heerste, was van nederigheid geen sprake. De drie koningen manipuleerden elke wedstrijd naar eigen vermaak. Ze deden dat met een groot gevoel voor theater. En soms, achteraf, met totalitair misbaar als het resultaat hun genialiteit niet had gevolgd. Dan werd vanzelf met een scheef oog gekeken naar de De Boertjes. Grotere egofreaks dan Seedorf, Davids en Kluivert hebben we in Nederland niet gekend. Of het zou Marco van Basten moeten zijn. Hij was wat stijver in de zelfaanbidding, maar zeker niet minder heftig.

Een mens wordt ouder, en dan valt veel onzin weg. Zo te zien heeft Seedorf zelfs zijn verlangen naar romantiek drooggelegd. Hij wil desnoods stug in de mandekking staan, als hij maar mag spelen voor het Nederlands elftal. Jammer, Van Basten laat zich niet vertederen door emotioneel geneuzel. Hij heeft voor eens en voor altijd beslist: Wesley Sneijder is de creatieve middenvelder, en daar kan Seedorf niet achteraan lopen te hinken. Niet zolang de vriendenclub van de bondscoach niet gedecimeerd is in een zondvloed.

Had Seedorf nog maar de trots van weleer. De trots van de Suriprof die hem altijd heeft behoed voor slijmen, slikken en sporen. Die trots in het hoofd lijkt nu vervangen door de bedelstaf. Wat las ik deze week weer? Clarence had Foppe de Haan gebeld. Of hij niet mee mocht naar de Olympische Spelen in Peking. Hij meende, als vanouds, te beschikken over de nodige geloofsbrieven: leiderschap en routine. Seedorf dispensatiespeler: dieper kun je niet vallen met een comfortabele goudwinkel om de nek. Wat zei Foppe? Niets dus. Friese meren mochten het woord voeren. Zo ken ik hem: wind en water nemen het over als iets persoonlijk wordt. Of gênant.

Iemand moet Seedorf bij de hand nemen. Hem behoeden voor het nietszeggende waas van Oranje. Hem herkalven tot het eenzame fetisjisme van de wereldvoetballer. Daar zijn Oranje en Van Basten te bekrompen voor, te wit van huid, te gerobotiseerd in vreemde machten.

Ik huil nu om een jongen die ooit heeft gedacht met een kaal hoofd, enige snit en naad, een armbandje en een gouden enkel de wereld te veroveren. De wereld is er, Nederland niet. Seedorf in bidstand voor een basisplek op het middenveld van Oranje: Heer, laten we serieus blijven. O Heer, laat ons toe aan de duiveluitdrijving van Oranje te beginnen. Tot ze voor altijd zwart zien, die bange, blanke mannen.