De lezer schrijft over valse pretentie van de nieuwsanalyse

Het komt meerdere malen voor dat over een bepaald onderwerp twee artikelen verschijnen. Het ene beschrijvend, terwijl het andere meer analytisch beoogt te zijn (de zogenoemde ‘nieuwsanalyse’).

In veel gevallen is sprake van overbodigheid van één van beide. Een goed voorbeeld hiervan viel te lezen op pagina 3 van deze krant van woensdag 26 september. Het ging om de afwijzing van het referendum door de PvdA.

Beide artikelen lezend, ontgaat het mij waarom de verstrekte informatie over twee artikelen verdeeld moest worden, waarbij bovendien gesteld wordt dat de waarde van het ene artikel anders is dan het andere. ‘Nieuwsanalyse’ roept bij mij immers de verwachting op dat dieper wordt ingegaan op hetgeen in het andere artikel is geschreven.

Echter, dat is niet zo: beide artikelen zijn gelijkwaardig qua inhoud. Dat is ook niet verbazingwekkend, daar de nieuwsanalyse geschreven is door een van beide redacteuren van het eerste artikel. Het is irritant dat tot tweemaal toe uitspraken in het eerste artikel letterlijk worden herhaald in het tweede.

Mijn advies is: inkorten en samenvoegen. Alleen ‘nieuwsanalyse’ als het geschrevene die pretentie kan waarmaken.

G.Gasau

Maarssen

De krant antwoordt

De nieuwsanalyse is een klassiek, soms heel bevredigend, maar ook notoir lastig journalistiek genre. Het stijlboek van NRC Handelsblad zegt er dit over: „Een interpretatie van het nieuws dat eerder of gelijktijdig in de krant verschijnt. De nieuwsanalyse moet op zichzelf kunnen staan; de belangrijkste feiten worden dus herhaald. Een nieuwsanalyse mondt uit in een conclusie, die echter ruimte moet laten voor andere interpretaties. Ook hier moet de lezer zelf tot een andere slotsom kunnen komen. Niet te vermijden valt dat de conclusie van de analyse meestal samenvalt met de mening van de auteur. Een nieuwsanalyse beslaat doorgaans tussen de 60 en 100 schermregels [650-1100 woorden]. Een grotere omvang moet gerechtvaardigd worden door het belang van het nieuwsfeit. Overigens geldt: hoe beknopter hoe beter.”

Die definitie kan nog iets steviger. Een nieuwsanalyse is geschreven op het grensvlak van nieuws en opinie; het is meer dan het nieuws, bevat meer duiding, maar geen opinie. De pretentie is om de beschikbare feiten in perspectief te zetten en daarmee van een analyse te voorzien, maar wel geobjectiveerd. De nieuwsanalyse mag prikkelen, maar de duiding moet aannemelijk zijn, niet particulier. De nieuwsanalyse mag geen open deuren intrappen en moet iets toevoegen. De taal die erbij hoort klinkt iets persoonlijker dan het koele nieuwsbericht, maar het moet duidelijk zijn dat de mening van de auteur er op zichzelf in de analyse niet toe doet. Nieuwsanalyses staan op de nieuwspagina’s. Wanneer belangrijk nieuws algemeen bekend mag worden verondersteld op het moment dat de krant verschijnt, willen we wel eens volstaan met een nieuwsanalyse, waarin het nieuws ‘bovenin’ het stuk nog even kort en feitelijk wordt gerecapituleerd. De variant die we vermoedelijk het vaakst toepassen is: bericht op de voorpagina, nieuwsanalyse binnenin.

Nu de kwestie die de lezer aansnijdt. Voegde de nieuwsanalyse over de PvdA en het EU-referendum iets toe aan het bericht over dezelfde kwestie dat er boven stond (en de ‘wandelgangenreportage’ over het fractieberaad die ook op die pagina stond)? Ik denk het wel, al kan het inderdaad ‘dubbel’ lijken dat de (nogal overzichtelijke) hoeveelheid beschikbare feiten zo dicht bij elkaar nog eens worden genoemd. Maar de stukken moeten toch ook los van elkaar begrepen kunnen worden.

Ik vind dat de auteur een nieuwsanalyse schreef die volkomen voldoet aan de definitie die we hanteren. Ze gaf nog eens de jongste feiten, plaatste deze in het perspectief van een partij die, nu ze in de regering zit, een andere verantwoordelijkheid heeft dan toen ze in de oppositie zat en ze voorzag deze van relevante citaten en argumenten. Haar verhaal heeft een duidelijke opzet, die anders is dan die van het nieuwsbericht, en mondt uit in een logische, aannemelijke conclusie, waarbij sommige lezers er ook nog anders over kunnen denken. Ze steekt nergens over naar opinie. Kortom, eigenlijk een tamelijk voorbeeldige (en actuele) nieuwsanalyse. In onze krant verschijnen, zoals de lezer terecht schrijft, af en toe nieuwsanalyses die misschien iets te weinig toegevoegde waarde leveren, maar deze is daar naar naar mijn overtuiging geen voorbeeld van.

Birgit Donker Hoofdredacteur

Reacties:

nrc.nl/lezerschrijft Nieuwe kwesties:

lezerschrijft@nrc.nl