‘ABN Amro blijft van Nederland’

Jean-Paul Votron won deze week de hoofdprijs: ABN Amro. De mensen zijn top, maar de bank was te veel versnipperd. Wanneer twijfelde de Fortis-topman of de overname zou lukken?

Foto's Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 11-10 -2007 Jean-Paul Votron (1950)
Chief Executive Officer (CEO) en lid van de Raad van Bestuur Fortis
Voorzitter van de Raden van Bestuur van Fortis Bank en Fortis Verzekeringen PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Na 182 dagen mochten zij eindelijk naar binnen. En het voelde goed.

„Mijn eerste analyse is dat de sfeer ontzettend positief was”, zegt Jean-Paul Votron, de directievoorzitter van Fortis, de bank en verzekeraar die de Nederlandse activiteiten van ABN Amro koopt.

Donderdag was dag één in de nieuwe jaartelling van Fortis en ABN Amro. In een van de langst lopende biedingsstrijden in het Nederlandse bedrijfsleven kwam afgelopen week duidelijkheid. Het consortium van Royal Bank of Scotland (RBS), het Spaanse Santander en Fortis deed zijn bod van 70 miljard euro op ABN Amro gestand. De Britse bank Barclays, lange tijd de favoriet van de ABN Amro-top, had zich teruggetrokken. Haar bod bleek te laag.

Donderdag liepen Votron en Sir Fred Goodwin van RBS door de twee hoofdvestigingen van ABN Amro in Amsterdam, aan de Zuidas en in Zuid-Oost.

Iedereen was er. De nieuwe bestuurders namens de nieuwe aandeelhouders. De ABN Amro-top, met een prominente plek voor Jan Peter Schmittmann, die de Nederlandse ABN Amro-activiteiten moet samenvoegen met die van Fortis. En bestuursvoorzitter Rijkman Groenink, die een dag eerder zijn vertrek had aangekondigd.

„We hebben eerst met de nieuwe raad van bestuur een kopje koffie gedronken. Daarna heb ik veel mensen kunnen zien, we zijn door de trading room geweest, we hebben geluncht met de Europese ondernemingsraad, Fred aan de ene tafel en ik aan de andere tafel, daarna nog meer mensen gesproken, ’s avonds een borreltje voor de top-200 van de bank. Iedereen kon de vragen stellen die hij wilde. En weet u wat mij opviel? Alle vragen gingen over de toekomst.”

Kon u alle vragen beantwoorden?

„Nee, dan zou ik een soort Nobel-prijswinnaar geweest zijn. Ik heb gezegd: er zijn ook veel vragen die wij aan jullie stellen.”

In een gesprek van ruim een uur, in een Fortiskantoor nabij het Amsterdamse Amstelstation, vindt Votron steeds weer nieuwe woorden om het ABN Amro-personeel te loven. Heel grote kwaliteit. Constructief. Succesvol. Goeie genen. Toppers.

Maar u koopt een bank die wel een doelwit was geworden. Wat heeft ABN Amro fout gedaan?

„Er komt een moment dat het leven van een bedrijf verandert, dat je in een nieuwe fase komt. Je moet tegenwoordig dominant zijn in de specifieke activiteiten waarin je actief bent. Dat is moeilijk. Bij Fortis denken we er niet over om actief te worden in bijvoorbeeld retailbankieren in Azië of in Zuid-Amerika. Het is niet een kwestie van fouten, de wereld evolueert. Als je ergens zit moet je een bepaalde aanwezigheid hebben, een critical mass en met een grote spreiding zoals bij ABN Amro het geval is, kan dat niet. De overname van ABN Amro maakt ons nu dominant waar we dominant willen zijn.”

Fortis zit met RBS en Santander in het consortium dat ABN Amro heeft gekocht. Zoiets is niet eerder vertoond. Hoe reageerde u toen zakenbank Merrill Lynch en RBS u benaderden voor het consortium?

„M’n eerste reactie was procedureel. Ik ben normaal vrij koel. ‘Ontzettend interessant. Hoe verwacht u dit te doen’, zei ik. We zijn gaan vergaderen en gaan plannen. We besloten wat de strategie moest zijn om dit te bereiken, wie wat zou gaan doen. En daar is niet meer van afgeweken.”

Ooit getwijfeld dat overnamestrijd zou mislukken?

„Nee. Geen enkele seconde.”

Ook niet toen de kredietcrisis uitbrak en de koersen instortten?

„Nooit.”

Bij ABN Amro dachten ze dat het consortium zou afhaken toen zij haar Amerikaanse bank verkocht, die zo buiten de overname bleef.

„Zij wisten niet hoe het consortium werkte. Als ge Fred en mij samen ziet... Wij spreken dezelfde taal, we bekijken de meer complexe dingen op dezelfde manier. We weten precies wat we willen doen.”

Hoe ging de samenwerking tussen de drie banken dan?

„Vanaf het begin is er iedere dag contact geweest tussen de drie partijen. Geen enkele dag zonder discussie. Dat ging telefonisch. Verder was er eenmaal per week een ontmoeting op één locatie. Dat ging in een typisch EU-model. De ene week in Edinburgh, dan in Nederland of Brussel en dan weer bij Santander. Dan gingen we vaak ook een hapje eten. Zodat je de sfeer letterlijk voedt. Het is belangrijk om vertrouwen te krijgen in de andere partijen en die te houden. Verder waren er veel verschillende mensen bij betrokken. Financieel directeuren, marketing, de IT. Honderden mensen.”

Nu is de overname rond. Wat gaat u nu doen?

„We gebruiken de twee eerste maanden om het transitieplan te maken. De mensen zijn vandaag al begonnen.”

Bent u niet bang dat er een bloedgroepenstrijd ontstaat? Na de fusie van ABN en Amro is dat lang een probleem geweest.

„De wijze waarop ik zaken leid bij Fortis laat geen ruimte voor bloedgroepen. Mijn manier van leidinggeven is eigenlijk heel simpel. We werken niet hiërarchisch. We zitten niet in eindeloze vergaderingen waar we samen filosoferen. Het gaat om entrepreneurschap en accountability.

Het is nog onduidelijk wat er met het ABN Amro-hoofdkantoor gaat gebeuren, een van de pilaren van de Amsterdamse Zuidas.

„Het hoofdkantoor van de divisie Nederland zit aan de Foppingadreef in Zuid-Oost. Er is geen reden om duizenden mensen te verplaatsen van daar naar het hoofdkantoor. Maar RBS wil banen hierheen halen vanuit Londen, en wij zullen ook banen hiernaartoe brengen. Het is nu te vroeg om al een duidelijk beeld te hebben.”

Bent u van plan vaker hier te zijn om de integratie te begeleiden?

„Absoluut. Ik zoek momenteel een appartement in Amsterdam.”

Deze week bleek dat de BV Nederland teleurgesteld is dat ABN Amro is verkocht. België zag in de jaren negentig grote bedrijven in buitenlandse handen komen, waaronder Nederlandse. Heeft u een advies tegen tanend nationaal vertrouwen?

„Ik kijk op een andere manier naar de wereld. Met Fortis en ABN Amro komen twee Nederlandse iconen samen. Met ABN Amro samen hebben we hier veel meer kansen. We gebruiken de merknaam ABN Amro op de particuliere markt; niet voor het gevoel, maar voor de realiteit. ABN Amro blijft van Nederland.”