Turkije roept ambassadeur terug uit VS

Turkije heeft gisteren zijn ambassadeur teruggeroepen uit de VS na het besluit van een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden dat de slachtpartijen onder Armeniërs genocide waren.

Ondanks zware tegendruk van Amerikaanse leiders nam de Huiscommissie voor buitenlandse betrekkingen woensdag de resolutie aan waarin de dood van 1,5 miljoen Armeniërs aan het einde van de Eerste Wereldoorlog als genocide werd bestempeld. De Turkse autoriteiten reageerden direct woedend op de stap.

Turkse functionarissen beginnen de Verenigde Staten ook voor strafmaatregelen te waarschuwen. Zo zei premier Erdogan gisteren dat er „stappen zijn die we zullen nemen”. Onduidelijk was of hij die stappen direct wil nemen of sancties uit wil stellen tot het voltallige Huis van Afgevaardigden de resolutie, die overigens niet-bindend is voor president Bush, eventueel gaat aannemen. Een van Erdogans adviseurs op buitenlands-politiek gebied ging nog verder dan de premier. Hij liet weten dat Turkije wellicht zou moeten snijden in de logistieke steun die het de Verenigde Staten geeft.

Dat laatste is een hard dreigement dat zeker niet onopgemerkt zal blijven in Washington. Turkije is een van de weinige landen in de regio die door de Verenigde Staten als betrouwbaar worden beschouwd en het speelt daarom een grote rol bij de bevoorrading van de Amerikaanse troepen in Irak.

Dat geldt niet alleen voor de luchtmachtbasis Incirlik die de Amerikanen gebruiken; veel goederen komen via de haven van Iskenderun. Bij de grensovergang tussen Turkije en Irak zijn altijd lange rijen trucks te zien met vracht. Ongeveer 70 procent van de vracht voor de Amerikanen in Irak komt via Turkije en dat geldt ook voor ongeveer 30 procent van de brandstoffen die de Amerikanen in Irak gebruiken. Erdogan wilde gisteren niet aangeven of, als het tot sancties komt, sluiting van Incirlik voor de Amerikanen tot de mogelijkheden behoort. „Over zulke dingen praat je niet, je doet ze gewoon”, aldus Erdogan.

De grote vraag is nu of al die Turkse dreigementen in Washington effect zullen hebben. De Amerikaanse regering liet al voordat de resolutie werd aangenomen, weten dat zij daartegen was. Onder anderen minister van Buitenlandse Zaken Rice en haar collega van Defensie, Gates, wezen – toen ze de resolutie ontraadden – op de mogelijke gevolgen voor de Amerikaanse activiteiten in Irak.

Een woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad liet gisteren weten „uit te zien” naar de spoedige terugkomst van de Turkse ambassadeur. Hij onderstreepte tegen de gewraakte resolutie te zijn omdat deze „grote schade” zou kunnen toebrengen aan de veiligheid van de Verenigde Staten.