Toeval bestaat niet

De eerste roest zat nog niet in de bomen of de Ajaxtrainer vertrok naar het buitenland. De directie was hier volkomen door verrast. Trainers die vlak na de start van het seizoen de benen nemen, dat kwam eigenlijk nooit voor. Spelers deden wel eens rare dingen, coaches niet. Coaches bleven hun jongens trouw, zij droegen hun verantwoordelijkheden als een man. Vertrekken in het vroege najaar was iets voor opportunisten, voor trainers met dollartekens in hun ogen. Voor zulke mensen woog het grote geld zwaarder dan het verder helpen ontwikkelen van het eerste elftal, van de jonkies die net waren doorgebroken.

Ja, het vertrek van Leo Beenhakker in 1991 had iets lafhartigs. Zoiets doe je toch niet? Edgar Davids had net zijn debuut gemaakt, en ook Dennis Bergkamp, Bryan Roy – door Beenhakker fijntjes getypeerd als ‘de patatgeneratie’ – alsmede Marciano Vink en Frank de Boer konden nog wel een vaderlijke arm over de schouder gebruiken. Bovendien stond Ajax er zeldzaam slecht voor. Aan dat alles had Beenhakker maling.

Ten einde raad droeg de directie de scepter over aan de assistent-trainer, een man die goed werk had geleverd bij de jeugd. Ze zouden wel zien. En kijk, na een moeizame start zorgde Louis van Gaal voor stabiliteit in het wisselvallig presterende jongerencollectief. Negen maanden later zwaaide hij met de UEFA Cup op het Leidseplein. Drie jaar deed hij dat opnieuw, maar dan met de cup die door Beenhakker ‘de beker met de grote oren’ was genoemd. Praten kon hij goed, Beenhakker.

Dus zo beroerd hoeft het plotselinge heengaan van praatjesmaker Henk ten Cate, eerder deze week, nu ook weer niet te zijn.

Net als in 1991 is Ajax het laatste kampioenschap misgelopen vanwege een minuscuul tekort op het doelpuntensaldo, en kent de club grote problemen. Net als toen is er nog niet zo lang geleden een directie aangetreden met snode plannen, een soort beschavingsoffensief. Beenhakker was in Amsterdam neergestreken vanuit Spanje (Real Madrid); zo ook Ten Cate (Barcelona). Beenhakker kon in september 1991 een – vond men toen – immens bedrag van 1,2 miljoen gulden verdienen in Madrid, waarheen hij terugkeerde. Ook over het salaris voor Ten Cate bij zijn nieuwe werkgever Chelsea hoeven we ons geen zorgen te maken.

En wie staat er klaar om Ten Cate te vervangen? Jeugdcoach Adrie Koster. Net als Van Gaal een ex-voetballer die vooral heeft uitgeblonken bij middenmoters (al speelde Koster drie interlands en Van Gaal nul). Net als Van Gaal is Koster een trainer die er om bekendstaat dat hij elftallen aan het voetballen kan krijgen.

De overeenkomsten zijn haast te opvallend. Toeval bestaat niet, zeggen topsporters. Als ik in de schoenen stond van Ajax, zou ik nu niets meer veranderen.