Stormvloedkering

De discussie is fout. De vraag is niet of er al dan niet iets bestaat zoals een Nederlandse identiteit. We kunnen tienduizend meter schaatsen als de besten. En verder staat ook het koekhappen in onze buurlanden op een beduidend lager niveau. De vraag is of dat betekent dat iedereen in dit land moet worden gedwongen te schaatsen of koek te happen.

De constructie van een nationale identiteit is een fictie omdat zij per definitie een generalisatie behelst. Het is net zoiets als zeggen dat Duitsers worst eten en geen gevoel voor humor hebben. Of dat Fransen alpinopetjes op hun hoofd hebben en een stokbrood onder hun arm dragen. Of dat Spanjaarden de hele tijd olé roepen. Of dat Belgen dom zijn.

Waarom wordt iedereen dan zo boos wanneer onze regering bij monde van prinses Máxima beweert dat de Nederlandse identiteit niet bestaat? Dat komt doordat wij bang zijn voor de moslims. Onze nationale identiteit is onze stormvloedkering tegen de tsunami van islamisering. Als wij kunnen zeggen hoe wij zijn, dan hebben we een instrument om te bepalen dat zij anders zijn. Zij moeten net zo worden als wij of anders horen ze niet bij ons. Het is niet voor niets dat juist de meest islamofobe partijen aandringen op allerlei maatregelen die de fictie van onze nationale identiteit verstevigen, zoals de bouw van een museum voor onze vaderlandse geschiedenis.

Nationale identiteit is een gevaarlijke fictie, omdat zij bedoeld is om uit te sluiten en diversiteit tegen te gaan. De cultuur van een land is zo veelzijdig als zijn inwoners en bovendien is die cultuur bij voortduring onderhevig aan verandering. Dit is niet goed of slecht, het is een feit. Door te volharden in de fictie van een onvervreemdbare nationale identiteit wordt de illusie gewekt dat die veranderingen zijn tegen te houden.

De discussie zou moeten gaan over de vraag of het wenselijk is uit angst vast te houden aan een gevaarlijke fictie.

Als we al een Nederlandse identiteit zouden hebben, zouden we die onmiddellijk moeten afschaffen.

Ilja Leonard Pfeiffer

De auteur is dichter en romancier